Amerika wil in de komende decennia anderhalf biljoen dollar steken in de vernieuwing van het kernwapenarsenaal. Daarvoor wordt de productie van plutoniumpitten voor het eerst sinds 1989 weer opgestart. Alle locaties waar eerder met plutonium is gewerkt zijn zwaar vervuild.
Nieuwe raketten
Na de implosie van de Sovjet-Unie in 1991 lag de weg naar een wereldwijde reductie van kernwapens wagenwijd open. Nu al lang niet meer. Rusland simuleerde in oktober 2023 een massieve nucleaire vergeldingsaanval vanaf de grond, de zee en uit de lucht. Voor Noord-Korea’s Kim Jong Un is dreigen met kernwapens een wekelijkse hobby. China is druk bezig met het uitbreiden van zijn kernwapenarsenaal. Ook de Israëlische minister Amichai Eliyhu zinspeelde onlangs op het droppen van een kernwapen op Gaza. Dit alles draagt bij aan een klimaat waarin de Amerikaanse politici bereid zijn miljarden dollars te steken in het vernieuwen van hun kernwapens.
De eerste stap van de renovatie wordt het vervangen van de Minuteman III, 400 met kernkoppen uitgeruste ICBM’s (Intercontinental Ballistic Missiles) die staan opgesteld in ondergrondse silo’s in de staten Montana, North Dakota en Wyoming. Het design van deze raketten is meer dan 50 jaar oud en er is twijfel over de betrouwbaarheid. Bij een test in november 2023 was de US Air Force gedwongen een Minuteman III, zonder kernkop, op te blazen vanwege een ‘anomalie’ na de lancering. Minuteman III moet daarom plaats maken voor de Sentinel, een veel moderner ICBM die zeker tot aan 2080 in gebruik moet blijven.
‘Ik betwijfel of de VS er überhaupt goed aan doen de op land geplaatste ICBM’s in stand te houden,’ zegt Dylan Spaulding, een senior scientist van de Union of Concerned Scientists. ‘De Russen weten precies waar ze staan en ze hebben hun raketten erop gericht. Systemen op het land zijn veel kwetsbaarder dan de kernwapens die gelanceerd worden vanaf onderzeeërs en vliegtuigen.’ Het tijdschrift Science omschreef de lanceerinstallaties op het Amerikaanse vaste land onlangs als een spons voor het absorberen van een verrassingsaanval. Iedere lanceerinrichting zou een baken zijn met de boodschap: kick us here!
Nieuwe kernkoppen
Spaulding ziet het maken van nieuwe kernkoppen voor de Sentinels als het meest kritische onderdeel van de renovatie. Het gaat dan vooral om de productie van nieuwe plutoniumpitten, holle bollen van plutonium-239. Ze zijn zo groot als basketballen en produceren het leeuwendeel van de energie bij de explosie van een thermonucleair wapen. ‘De VS heeft sinds het sluiten van de Rocky Flats fabriek in Colorado in 1989 niet meer op grote schaal plutoniumpitten geproduceerd,’ zegt Spaulding. ‘Net als bij de bouw van civiele kerncentrales is ook hier een groot deel van de expertise en de aanleveringsketen verdwenen.’
