Terwijl het nieuwe kabinet al droomt van vier kerncentrales, weten we nog niet waar we het resulterende afval van de huidige centrales moeten laten. Voorlopig ligt het opgeslagen bij COVRA, aan de Zeeuwse Westerschelde. Om aan alle nucleaire ambities te voldoen, moet die in 2050 naar verwachting 10x meer kernafval opslaan dan nu. TW bezocht de faciliteit met haar directeur Jan Boelen, verantwoordelijk voor Nederlands kernafval.
200.000 jaar geleden ontstond ons soort mens: de homo sapiens. In de jaren die volgden, zouden ze zich vanaf de oevers van de Zambezi verspreiden naar plaatsen als ons kikkerlandje in het koude Noorden. Dat ze daarbij over ertsen liepen die later veel meer macht zouden afdwingen dan de speren waarmee zij hun vijanden weerden, wisten ze waarschijnlijk niet.
Uranium komt in veel gebieden in de wereld voor: in Afrikaanse landen als Zambia en Niger, maar ook in landen als Kazachstan, waar het merendeel van de Nederlandse voorraden vandaan komt, vertelt Jan Boelen, directeur van COVRA, de tijdelijke opslagplaats van Nederlands nucleaire afval. Zijn complex bestaat uit een serie duidelijk herkenbare gebouwen, vlakbij de kerncentrale van Borssele, op een dikke laag zeeklei buiten de dijken die de Zeeuwen moeten beschermen tegen de zee. Boelen maakt zich er geen zorgen over: de ventilatieroosters zitten meters hoog.
Publieksvriendelijk kernafval
Een felblauwe loods met levensgrootte letters U308 bevat stabiel uraniumoxide, een witte loods staat vol vaatjes laagstralend afval waar brandweermannen mee mogen oefenen, een groot geel gebouw bevat het hoogstralende afval waar iedereen toch een beetje bang van zou moeten zijn. Toch biedt COVRA ook ruimte voor de kunstschatten van bevriende musea, en mogen theatergezelschappen hier voorstellingen geven. Met muren van 1.80 meter gewapend beton zou het binnen de muren van de nucleaire afvalloods nog veiliger moeten zijn op dan de parkeerplaats buiten.
Het is belangrijk dat het publiek weet dat de ene straling de andere niet is, weet Boelen. De radioactiviteit die je uitwisselt met een flinke omhelzing, is niet de radioactiviteit die een piloot ontvangt als hij boven een ontplofte kernreactor vliegt. In COVRA komt al het afvalmateriaal met een ongezonde straling samen. Naast talloze afgedankte rookmelders en ziekenhuismaterialen, liggen hier ook cilinders met hoogstralende reactorstaven die nog ruim 200.000 jaar nodig hebben voordat je ze veilig aan kan raken. “Doe je dat nu, dan nemen we gelijk afscheid”, stelt de directeur in de lift naar het depot waar de stalen cilinders de grond in gaan. “Dan ben je er morgen niet meer”.
