Het is minstens zo revolutionair als kweekvlees. Vruchten telen zonder fotosynthese. Een plant is dan niet nodig. In Wageningen onderzoekt Lucas van der Zee hoe tomaten kunnen groeien op een voedingsbodem. Zijn Amerikaanse collega’s onderzoeken ondertussen hoe zonnepanelen de fotosynthese kunnen overnemen. En dat kan leiden tot een besparing van wel 94 procent landbouwgrond.
Op het onderste schap van het keukenkastje groeien tomaten, op het schap daarboven liggen naast elkaar komkommers te groeien, van klein tot groot. Daarboven groeien appels, kersen en mandarijntjes. De buurman teelt in een donker schuurtje meloenen, ananassen, mango’s en cashewnoten voor het hele dorp.
Lucas van der Zee houdt er een futuristisch wereldbeeld op na van een landbouw zonder fotosynthese. Een productiemethode waarbij groenten, fruit en granen, kunnen groeien zonder licht. In een rode laboratoriumjas toont hij een schaaltje waar kleine tomaatjes op een voedingsbodem groeien. “Zonder fotosynthese hebben die tomaten geen plant nodig”, verklaart hij. “In elk geval niet voor de energiebehoefte. We zijn nog bezig te bewijzen dat ze helemaal geen plant nodig hebben, maar dat staat nog niet honderd procent vast.”
Van der Zee, promovendus aan Wageningen Universiteit houdt er een rooskleurig toekomstbeeld op na, voor wat de landbouw betreft. Want in theorie is het allemaal al mogelijk. Belangrijk bij deze technologie vindt hij vooral de openheid. “De kennis over deze methode moet voor iedereen toegankelijk zijn”, vindt hij.Zijn angstbeeld is een grote partij die de technologie patenteert en in enorme schuren de hele voedselvoorziening voor haar rekening neemt, zonder dat de consument weet wat daarbinnen gebeurt. “Die groenten hoef ik ook niet”, zegt hij beslist.
Maar zo ver is het nog niet. Alhoewel: de eerste, kapitaalintensieve producten als koffie en cacao, kunnen al over een paar jaar in de supermarkt liggen, verwacht hij.
