Met 11.301 actieve techbedrijven en 2,64 miljard euro aan venture capital in 2025 staat het Nederlandse tech-ecosysteem er op papier sterk voor. Het investeringsvolume nam met 11,5 procent toe ten opzichte van 2024, terwijl Nederland tot de Europese koplopers blijft behoren in venture capital per inwoner. Toch schuurt er iets fundamenteels. De groei in aantallen vertaalt zich onvoldoende in bedrijven die echt internationaal doorbreken.
Dat blijkt uit het State of Dutch Tech 2026-rapport van Techleap, TNO en Invest-NL. De kern van de boodschap is helder: Nederland heeft een solide basis, maar weet die kennis en kapitaalkracht te weinig om te zetten in schaal.
Meer kapitaal, minder deals
In 2025 werd 2,64 miljard euro opgehaald in 265 deals. Dat zijn er ruim 14 procent minder dan een jaar eerder. Het beeld is duidelijk: investeerders schrijven grotere cheques, maar voor minder bedrijven. Vooral vroege rondes onder de 15 miljoen euro staan onder druk. Voor startups die nog moeten bewijzen dat hun product en markt op elkaar aansluiten, wordt het lastiger om kapitaal te vinden.
De Nederlandse scaleup-ratio, het aandeel startups dat meer dan 10 miljoen euro ophaalt, steeg naar 21,6 procent. Dat is een duidelijke verbetering ten opzichte van 13 procent in 2019, maar blijft onder het Europese gemiddelde van 24,1 procent. In de Verenigde Staten haalt zelfs 52,2 procent van de startups scaleup-status.
Het gevolg is een ecosysteem dat wel groeit in volume, maar minder efficiënt opschaalt dan zijn internationale concurrenten.
AI-paradox: veel talent, weinig doorbraak
Dat spanningsveld is het duidelijkst zichtbaar in kunstmatige intelligentie. Nederland heeft met 10,9 AI-professionals per 10.000 inwoners de hoogste AI-talentdichtheid van Europa. Toch vertaalt dat zich niet in een vergelijkbaar aantal snelgroeiende AI-bedrijven.
Nederlandse AI-startups converteren voor 21,2 procent naar scaleup-status. Dat is minder dan het Europese gemiddelde van 31,1 procent en slechts een kwart van het Amerikaanse percentage van 80,9 procent. Bovendien komt in 2025 driekwart van alle AI-investeringen van buitenlandse investeerders. Het land is dus aantrekkelijk, maar afhankelijk.
Een ander opvallend punt: ongeveer 70 procent van het Nederlandse AI-talent werkt in gevestigde sectoren, niet in startups. Banken, corporates en adviesorganisaties bieden zekerheid, terwijl ondernemen risicovol blijft. Wie een hypotheek wil afsluiten, staat sterker met een vast contract dan met een cap table vol durfkapitaal.
Deeptech als lichtpunt
Waar Nederland wel uitblinkt, is deeptech. Slechts 12 procent van alle techbedrijven valt in deze categorie, maar ze zijn goed voor 41 procent van alle scaleups. De scaleup-ratio van deeptech ligt rond de 39 procent, ruim twee keer zo hoog als bij niet-deeptechbedrijven.
Ook qua investeringen is deeptech dominant: in 2025 ging 42 procent van al het venture capital naar deze categorie. Dat past bij de sterke kennisbasis rond universiteiten als TU Delft, TU Eindhoven en de Universiteit Twente, en bij clusters rond halfgeleiders, fotonica en duurzame chemie.
Toch is ook hier een zwakke plek zichtbaar. De gemiddelde ticket size in Nederlandse deeptech ligt lager dan in vergelijkbare Europese ecosystemen. Bedrijven moeten vaker nieuwe rondes ophalen, wat tijd en focus kost. Zeker bij technologieën met ontwikkeltijden van vijf tot tien jaar is dat geen detail.
Spin-offs en talentretentie
De aanwas van academische spin-offs neemt toe. Sinds 2022 zijn 405 nieuwe spin-offs opgericht vanuit Nederlandse kennisinstellingen. Dat laat zien dat valorisatie beter op gang komt. Tegelijkertijd blijft de internationale doorstroming een punt van zorg.
Meer dan de helft van de internationale studenten blijft na afstuderen in Nederland werken. Dat is bijna het dubbele van het EU-gemiddelde. Maar alumni van succesvolle scaleups starten hun volgende bedrijf relatief vaak buiten Nederland. Slechts 31 procent doet dat opnieuw in eigen land. Het ecosysteem creëert dus ondernemerschap, maar vangt niet altijd de volgende generatie bedrijven.
Structurele knelpunten
Vier structurele uitdagingen keren in het rapport steeds terug. Ten eerste het tekort aan groeikapitaal in latere fases. Ten tweede de sterke afhankelijkheid van buitenlandse investeerders bij grote rondes. Ten derde het ontbreken van een actieve IPO-markt sinds 2021, waardoor exits vooral via overnames verlopen. En ten vierde de blijvende kloof in financiering voor vrouwelijke founders, die slechts een klein deel van het totale venture capital aantrekken.
Volgens de opstellers is het tijd om van analyse naar actie te gaan. Niet met weer een rapportpresentatie, maar met concrete afspraken tussen ondernemers, investeerders, universiteiten en overheid. Nederland heeft de kennis, het talent en de infrastructuur om mee te spelen in de wereldtop. De vraag is of het ecosysteem bereid is om meer risico te nemen en kapitaal slimmer te organiseren.
