ASML heeft een van de grootste orders uit zijn geschiedenis binnengehaald. De Zuid-Koreaanse chipfabrikant SK Hynix investeert miljarden in EUV-lithografiemachines uit Veldhoven. De deal laat zien hoe snel de vraag naar geavanceerde geheugenchips oploopt en hoe cruciaal ASML is geworden in de mondiale halfgeleiderketen.
Volgens documenten die zijn ingediend bij de Zuid-Koreaanse toezichthouder gaat het om een order ter waarde van circa zeven tot acht miljard euro. Daarmee is het niet alleen een financiële opsteker voor ASML, maar ook een strategische zet in de wereldwijde chipstrijd.
Wedloop om AI-geheugen versnelt
De investering van SK Hynix hangt nauw samen met de explosieve groei van toepassingen rond kunstmatige intelligentie. Met name high bandwidth memory, kortweg HBM, is schaars en gewild. Deze geheugenchips worden gebruikt in datacenters en AI-versnellers, waaronder die van Nvidia.
SK Hynix heeft momenteel een sterke positie in dit segment en levert een groot deel van het HBM-geheugen wereldwijd. Tegelijkertijd neemt de druk toe. Concurrent Samsung werkt aan nieuwe generaties, zoals HBM4, en probeert de technologische voorsprong te verkleinen.
Om die positie vast te houden, moet SK Hynix sneller produceren en kleinere structuren op chips kunnen realiseren. Dat kan alleen met de nieuwste generatie lithografiemachines van ASML.
EUV als sleuteltechnologie
De order bestaat naar verwachting uit tientallen EUV-systemen die tussen nu en eind 2027 worden geleverd. EUV staat voor extreme ultraviolet lithografie en maakt het mogelijk om transistoren op nanometerschaal te etsen.
Een belangrijk deel van de bestelling zal waarschijnlijk bestaan uit de nieuwste High NA-systemen. Deze machines, met een prijskaartje tot ongeveer 400 miljoen euro per stuk, bieden een hogere numerieke apertuur en daarmee een hogere resolutie. Dat betekent kleinere chipstructuren en uiteindelijk snellere en efficiëntere chips.
SK Hynix heeft al ervaring opgedaan met deze systemen in testopstellingen. De stap naar grootschalige inzet past in de bredere strategie om de volgende generatie DRAM en HBM te produceren.
Nieuwe fabrieken en schaalvergroting
De timing van de investering is geen toeval. In Zuid-Korea wordt gewerkt aan grootschalige uitbreiding van de productiecapaciteit. In Yongin verrijst een nieuw halfgeleidercluster en ook bestaande fabrieken worden uitgebreid, zoals de M15X-faciliteit in Cheongju.
De nieuwe EUV-machines zijn bedoeld om deze fabrieken uit te rusten. Toch zal het effect niet direct zichtbaar zijn voor de markt. De extra capaciteit komt naar verwachting pas richting 2027 volledig beschikbaar.
Dat betekent dat de huidige schaarste aan geavanceerd geheugen voorlopig aanhoudt. Voor afnemers zoals Nvidia blijft toegang tot productiecapaciteit een strategische factor.
ASML blijft in unieke positie
Voor ASML bevestigt de order opnieuw de uitzonderlijke positie van het bedrijf. Het is wereldwijd de enige leverancier van EUV-lithografiesystemen. Daarmee vormt het een cruciale schakel in de chipindustrie.
De orderportefeuille van ASML was al omvangrijk en groeit verder door deze deal. Tegelijkertijd is de productieplanning van het bedrijf afgestemd op dit soort grote orders. Leveringen worden doorgaans jaren vooruit ingepland, waardoor pieken in de vraag beter op te vangen zijn. Dat geeft ASML een zekere voorspelbaarheid, zelfs bij orders van deze omvang.
Interne spanningen bij groei
Opvallend is dat de commerciële successen van ASML samenvallen met interne onrust. Binnen delen van de organisatie, met name in engineering en IT, lopen discussies over reorganisaties en nieuwe werkstructuren.
Vakbonden uiten zorgen over baanzekerheid, functiewijzigingen en het gebruik van externe krachten via constructies zoals outsourcing en detachering. Tegelijkertijd blijft de vraag naar technisch personeel groot, juist door de groeiende orderportefeuille.
Die spanning tussen schaalvergroting en organisatieverandering is niet uniek voor ASML, maar wordt wel zichtbaarder nu het bedrijf verder groeit en een steeds centralere rol speelt in de wereldwijde technologie-industrie.
