Europa noteert een recordaantal van ruim 200.000 octrooiaanvragen, met sterke groei in AI, quantum en batterijtechnologie. Tegelijk schuift China op en blijkt Brainport Eindhoven een van de belangrijkste innovatieclusters van Europa.
Voor het eerst is de grens van 200.000 Europese octrooiaanvragen doorbroken. Volgens het nieuwste Technology Dashboard van het Europees Octrooibureau (EPO) werden in 2025 in totaal 201.974 aanvragen ingediend. Daarmee zet Europa een nieuwe stap als technologiehub, al laat de verdeling van die aanvragen ook zien waar de echte groeidynamiek zit en waar juist druk ontstaat.
De stijging is met 1,4 procent bescheiden, maar volgt op een periode van schommelingen en wijst op een terugkeer naar stabiele groei. Opvallend is dat het grootste deel van die groei van buiten Europa komt. Aanvragen van niet-Europese partijen namen met 2,1 procent toe, terwijl Europese aanvragen slechts licht groeiden. Daarmee blijft Europa een aantrekkelijke markt om technologie juridisch te beschermen, ook voor bedrijven van buiten het continent.
AI, quantum en chips trekken de kar
Zoals verwacht komt de groei vooral uit digitale technologieën. Computertechnologie blijft het grootste veld en groeide met ruim 6 procent. Binnen dat domein springen vooral kunstmatige intelligentie en quantumtechnologie eruit. AI-gerelateerde aanvragen namen met bijna 10 procent toe, terwijl quantum zelfs met bijna 38 procent groeide.
Interessant is dat Europese partijen juist in deze niches relatief sterk staan. In zowel AI als quantum hebben Europese aanvragers een groter aandeel dan concurrenten uit andere regio’s. Dat suggereert dat Europa, ondanks een achterstand in commerciële opschaling, inhoudelijk nog steeds meedoet in de voorhoede van fundamentele technologie.
Ook digitale communicatie zit in de lift. Dat veld groeide met ruim 11 procent, mede door de wereldwijde race richting 6G. Hier domineren spelers uit de VS, China en Europa gezamenlijk, met een opvallende groei van Europese aanvragen.
Energie en batterijen winnen terrein
Naast digitalisering is ook de energietransitie duidelijk zichtbaar in de cijfers. Het domein elektrische machines en energie groeide met ruim 5 procent, met daarbinnen een sterke stijging van batterij-innovaties van bijna 15 procent. Die batterijontwikkeling wordt echter vooral gedreven door Aziatische spelers. Bedrijven uit Zuid-Korea, China en Japan domineren dit veld, zowel qua aantal aanvragen als groeisnelheid.
Ook halfgeleiders blijven groeien, met een stijging van 7,6 procent. Hier behouden Europese partijen nog een relatief sterke positie, al is de concurrentie uit de VS en Azië stevig.
Levenswetenschappen onder druk
Tegenover die groei staan sectoren waar de ontwikkeling juist afvlakt of terugloopt. Medische technologie groeit nog licht, maar farmacie en biotechnologie laten een daling zien. Dat is opvallend, zeker na de piek in innovatie rond de pandemiejaren.
Het wijst mogelijk op een verschuiving van investeringen richting digitale en energiegerelateerde technologie, terwijl Europa in delen van de life sciences terrein verliest.
China schuift op, Europa versnippert
Op landenniveau blijft de Verenigde Staten de grootste bron van octrooiaanvragen in Europa, gevolgd door Duitsland. Maar de echte beweging zit daarachter. China is Japan voorbijgestreefd en staat nu op de derde plek. Sinds 2016 is het aantal Chinese aanvragen verdrievoudigd.
Binnen Europa zelf is het beeld gemengd. Traditionele koplopers zoals Duitsland, Frankrijk en Nederland laten een lichte daling zien. Tegelijk groeien kleinere landen juist sterk, met Finland als uitschieter.
Brainport Eindhoven als motor van Nederland
Binnen dat Europese speelveld springt één regio er duidelijk uit: Eindhoven. De Brainport-regio staat op de derde plaats in de Europese stedenranglijst voor octrooiaanvragen, achter alleen München en Parijs. Daarmee behoort Eindhoven tot de absolute top van technologische clusters in Europa.
De cijfers laten zien hoe dominant de regio is binnen Nederland. Van de ruim 7.000 Nederlandse aanvragen komt meer dan de helft uit Zuidoost-Brabant. Alleen al Noord-Brabant is goed voor meer dan 3.600 aanvragen. Wereldwijd staat Brainport daarmee in de top tien van regio’s.
Die positie is sterk verweven met een handvol grote technologiebedrijven. Philips is met afstand de grootste Nederlandse aanvrager, met 1.289 aanvragen in 2025. Daarmee blijft het concern een belangrijke motor achter medische technologie, de sector waarin Nederland traditioneel sterk is.
Ook bedrijven als Signify, ASML en NXP drukken een zwaar stempel op de Nederlandse cijfers. Samen met kennisinstellingen zoals TNO vormen zij een geconcentreerd innovatiecluster dat internationaal opvalt. Tegelijk is er nuance nodig bij die sterke positie. Een deel van de patenten wordt administratief aan Eindhoven toegeschreven, terwijl het onderliggende onderzoek elders in de wereld plaatsvindt. Dat kan het beeld van de regio als innovatiecentrum enigszins vertekenen.
Grote namen domineren, maar kleinere spelers rukken op
In de ranglijst van grootste aanvragers blijven Aziatische technologiebedrijven domineren. Samsung, Huawei en LG voeren opnieuw de lijst aan. Opvallend is de sterke opmars van Nokia, dat stijgt naar de vijfde plek en de snelste groeier is binnen de top 50.
Tegelijk groeit het aandeel van kleinere partijen. Meer dan een kwart van de Europese aanvragen komt van mkb-bedrijven of individuele uitvinders. Universiteiten en onderzoeksinstellingen zijn goed voor nog eens 7 procent.
Dat is deels te danken aan het relatief nieuwe Unitary Patent-systeem, dat het eenvoudiger maakt om bescherming in meerdere Europese landen tegelijk te regelen. Inmiddels zijn er meer dan 80.000 aanvragen voor dit systeem gedaan, waarbij vooral kleinere spelers relatief vaak instappen.
