China heeft de eerste plannen voor de nieuwe HL-4-fusiereactor onthuld. Met supergeleidende magneten van 25 tesla moet de experimentele tokamak een hardnekkig probleem aanpakken: extreem heet plasma niet alleen opsluiten, maar dat ook langdurig en stabiel volhouden.
China heeft tijdens de Shanghai Fusion Energy Conference & Fusion Week 2026 een eerste blik gegeven op HL-4. De nieuwe tokamak wordt ontwikkeld als volgende stap in de Chinese Huanliu-reeks en moet technologie testen die uiteindelijk nodig is om kernfusie praktisch inzetbaar te maken.
Waarom tokamaks niet zomaar kunnen blijven draaien
In een tokamak wordt plasma tot temperaturen van vele miljoenen graden verhit om atoomkernen te laten fuseren. Omdat geen enkel materiaal rechtstreeks tegen zulke temperaturen bestand is, houden krachtige magnetische velden het plasma opgesloten.
Daar ontstaat een belangrijke technische uitdaging. Voorganger HL-3 gebruikt conventionele koperen magneetspoelen. Die produceren tijdens bedrijf veel warmte, waardoor langdurige werking lastig is.
HL-4 kiest daarom voor hoogtemperatuursupergeleidende (HTS) magneten. Die moeten een magnetisch veld tot maar liefst 25 tesla opwekken en maken veel langere bedrijfstijden mogelijk.
Sterkere magneten, kleinere reactor
Een sterker magneetveld biedt nog een voordeel. De prestaties van magnetische plasmaopsluiting nemen sterk toe met de veldsterkte. Daardoor kunnen onderzoekers vergelijkbare fusiecondities in een compactere machine nastreven.
Dat is belangrijk voor de ontwikkeling van toekomstige centrales: kleinere reactoren kunnen minder materiaal vereisen en nieuwe ontwerpen kunnen sneller worden gebouwd en getest. Tegelijk vormt 25 tesla een forse technische uitdaging. De magneten moeten enorme elektromagnetische krachten doorstaan en betrouwbaar blijven onder omstandigheden met hoge temperaturen en straling.
Lees ook: China produceert kernfusie-sleutelcomponent nu op grote schaal
AI moet plasma onder controle krijgen
China wil daarnaast AI-gestuurde regelsystemen inzetten. Een fusieplasma is voortdurend in beweging en instabiliteiten kunnen de reactie abrupt verstoren. Slimme besturing moet veranderingen snel herkennen en de reactorparameters aanpassen voordat het plasma verloren gaat.
Daarmee wordt HL-4 niet alleen een test voor nieuwe magneten, maar ook voor de manier waarop toekomstige fusiereactoren autonoom bestuurd kunnen worden.
Volgende stap: demonstratiereactor
HL-4 wordt dan ook geen elektriciteitscentrale. Het belangrijkste doel is aantonen dat HTS-magneten betrouwbaar functioneren tijdens langdurige fusie-experimenten.
Als die technologie zich bewijst, wil China vervolgens de stap zetten naar een demonstratiereactor. Die moet laten zien of de technologie ook commercieel bruikbaar kan worden. HL-4 moet eerst bewijzen dat een fundamentele voorwaarde daarvoor haalbaar is: een extreem heet fusieplasma langdurig beheersbaar houden.
