Nederland wil in 2035 de sterkste medische technologiesector van Europa hebben. Met ruim 300 miljoen euro aan aangekondigde publieke en private investeringen moeten onder meer operatierobots, kunstmatige intelligentie en slimme ziekenhuistechnologie een impuls krijgen. Ook het Ziekenhuis van de Toekomst in Twente speelt een belangrijke rol.
Een operatie waarbij een arts met behulp van slimme beeldsoftware nauwkeuriger kan werken. Of een patiënt die niet voor iedere controle naar het ziekenhuis hoeft, omdat sensoren op afstand gegevens verzamelen. Het zijn voorbeelden van technologie waarmee de Nederlandse zorg de komende jaren efficiënter moet worden.
Het kabinet heeft daarvoor samen met bedrijven en investeerders een nieuwe beleidsagenda opgesteld: MedTech 2035. Het doel is om Nederland binnen negen jaar uit te laten groeien tot de Europese koploper op het gebied van medische technologie.
Daarvoor is inmiddels 302,5 miljoen euro aan investeringen en financiering aangekondigd. Het kabinet had eerder al 102,5 miljoen euro vrijgemaakt voor de periode tot en met 2036. Daar komt 150 miljoen euro aan private financiering bij, aangekondigd door Invest-NL en institutionele investeerders, waaronder pensioenfondsen. Philips zegde in juli bovendien al 50 miljoen euro toe.
Slimmere operaties met AI en robotica
Een belangrijk deel van de plannen richt zich op beeldgestuurde behandelingen. Hierbij gebruiken artsen bijvoorbeeld röntgenbeelden om instrumenten tijdens een ingreep nauwkeurig door het lichaam te sturen. Met kunstmatige intelligentie en robotica moeten dergelijke behandelingen verder worden verbeterd.
De technologie kan onder meer worden ingezet bij hart- en vaatziekten, beroertes en kanker. Nederland heeft op dit terrein al een sterke positie, mede dankzij bedrijven als Philips en de samenwerking tussen ziekenhuizen, technische universiteiten en de maakindustrie.
Vanaf 2027 willen de ministeries van Economische Zaken en Klimaat en Volksgezondheid, Welzijn en Sport drie onderzoeksprojecten ondersteunen, gericht op hart- en vaatziekten, kanker en beroertes. De projecten krijgen aanvankelijk een looptijd van twee jaar, mits ze positief worden beoordeeld.
Ziekenhuiszorg verplaatst zich naar huis
Een tweede speerpunt is het Ziekenhuis van de Toekomst in Twente. Daar werken onder meer de Universiteit Twente en Medisch Spectrum Twente aan technologie waarmee patiënten vaker thuis of op afstand kunnen worden behandeld en gevolgd.
Denk aan draagbare sensoren, digitale monitoring en slimme hulpmiddelen die zorgverleners ondersteunen. Het idee is niet alleen om nieuwe apparatuur te ontwikkelen, maar vooral om bewezen innovaties sneller in ziekenhuizen en andere zorginstellingen toe te passen.
Het kabinet mikt met dit programma op een productiviteitsverbetering van 4 procent in de zorg in 2035. Volgens de beleidsagenda komt dat overeen met ongeveer 56.000 voltijdbanen aan zorgcapaciteit. Het gaat om een doelstelling, niet om een al gerealiseerde besparing.
Van uitvinding naar ziekenhuis
Ook buiten de operatiekamer moet er veel veranderen. Nederlandse ontwikkelaars lopen volgens het kabinet regelmatig tegen problemen aan bij de financiering, goedkeuring en grootschalige invoering van medische technologie.
Daarom bevat de agenda plannen voor betere toegang tot zorgdata, ondersteuning bij Europese regelgeving en meer financieringsmogelijkheden voor jonge technologiebedrijven.
Op 26 oktober werd daarnaast het Magnolia MedTech Fund aangekondigd. Dit fonds, opgezet door een consortium met onder meer universiteiten, zorgverzekeraar VGZ en investeerder Thuja Capital, wil jonge Nederlandse medtechbedrijven helpen hun uitvindingen verder te ontwikkelen en naar de markt te brengen.
Het kabinet onderzoekt ook of nieuwe medische technologie onder toezicht in speciale testomgevingen kan worden ontwikkeld en gevalideerd. Daarmee zouden bedrijven eerder duidelijkheid kunnen krijgen over de eisen waaraan hun producten moeten voldoen.
