Een Nobelprijswinnende technologie haalt tot 1.000 liter drinkwater per dag uit droge lucht. Het apparaat werkt volledig op zonnewarmte en kan uitgroeien tot een cruciale oplossing voor wereldwijde waterschaarste.
Professor Omar Yaghi, Nobelprijswinnaar 2025, heeft een apparaat ontwikkeld dat tot 1.000 liter drinkwater per dag kan produceren, zelfs bij luchtvochtigheid onder de 20%.
Deze technologie, ontwikkeld door zijn bedrijf Atoco, belooft een doorbraak voor regio’s die worstelen met extreme droogte en watertekorten. Het apparaat bouwt voort op baanbrekend onderzoek dat in 2023 werd gepubliceerd in Nature Water, waarin werd aangetoond dat Metal-Organic Frameworks (MOFs) water uit extreem droge lucht kunnen halen met alleen zonlicht als energiebron.
Off-grid en geschikt voor extreem droge gebieden
De kern van deze technologie ligt in de MOFs, synthetische, poreuze materialen die Yaghi heeft ontwikkeld binnen het vakgebied reticulaire chemie. MOFs werken als geavanceerde sponzen op moleculair niveau: een paar gram kan een oppervlak bestrijken dat gelijkstaat aan een compleet voetbalstadion.
Terwijl lucht door de machine stroomt, vangen de MOFs watermoleculen op in hun microscopische poriën. Vervolgens wordt het materiaal verwarmd door zonlicht of lage temperatuurwarmte, waardoor het vocht vrijkomt en condenseert tot schoon drinkwater.
In tegenstelling tot traditionele luchtwatergeneratoren, die veel elektriciteit nodig hebben om lucht te koelen, werkt dit systeem volledig off-grid. Deze combinatie maakt het apparaat bijzonder geschikt voor woestijnen en andere extreem droge gebieden.
Reddingsboei bij rampen en droogte
De ontwikkeling van deze technologie komt op een cruciaal moment. Volgens de Verenigde Naties hebben meer dan 2 miljard mensen wereldwijd geen toegang tot veilig drinkwater. Desalinisatie, vaak toegepast in kustgebieden, is energie-intensief en produceert zout afval dat de oceaan schaadt.
Yaghi’s waterharvester biedt een draagbaar en duurzaam alternatief. Het apparaat heeft ongeveer de omvang van een 20-voets container en kan worden ingezet in gebieden die door natuurrampen zijn getroffen, zoals eilanden na een orkaan, of afgelegen dorpen in de woestijn. In het Caribisch gebied, waar stormen zoals Hurricane Beryl infrastructuur hebben verwoest, kunnen dergelijke machines direct water leveren zonder afhankelijkheid van het elektriciteitsnet.
Van persoonlijke nood tot wereldwijde impact
Voor Yaghi heeft dit project een persoonlijke lading. Opgegroeid in een vluchtelingenkamp in Jordanië, woonde hij in een huis zonder stromend water. Hij herinnert zich hoe het hele buurtje zich verzette zodra de watertruck arriveerde, om snel water in te slaan voordat de voorraad op was.
“De wetenschap is er; nu hebben we de moed nodig om deze oplossingen op te schalen,” zei Yaghi tijdens een recente demonstratie. Hoewel de technologie nu van laboratoriumprototypes naar industriële schaal beweegt, droomt hij van een toekomst van ‘persoonlijk water’. Zoals zonnepanelen stroom leveren, kunnen MOF-apparaten straks thuis drinkwater maken
Nobelprijs en de weg vooruit
Yaghi vormt samen met twee andere wetenschappers het trio dat de Nobelprijs voor Chemie 2025 won. Hun werk op Metal-Organic Frameworks opende nieuwe mogelijkheden voor schone energie, milieutoepassingen en nu ook directe toegang tot drinkwater.
Met de wereldwijde klimaatverandering en toenemende droogte kan deze technologie een levensreddende oplossing zijn. De vraag is niet of het kan werken, maar hoe snel het kan worden opgeschaald voordat miljoenen mensen de gevolgen van watertekorten voelen.
