De kans bestaat dat in 2023 voor het eerst in een militair conflict een laserkanon gebruikt wordt tegen een drone. In Nederland doet TNO onderzoek naar de toepassing van laser als een wapen.
In sciencefictionfilms is het een fluitje van een cent. Onze held drukt op een knop en een fraai gekleurde lichtbundel schiet door de ruimte. Een paar tellen later explodeert een vliegtuig of ruimteschip vol ‘bad guys’ met een geweldige knal. 1-0 voor de ‘good guys’.
In werkelijkheid blijkt het schieten met direct energy weapons (DEW’s) een stuk lastiger. Ga maar na: je moet met een zeer geconcentreerde lichtbundel gedurende een aantal seconden met voldoende vermogen een kwetsbaar doel raken zo groot als een pepermuntje dat op een trillend object zit dat met een snelheid van meerdere Machs door de atmosfeer kruist. Geen wonder dat de miljarden die zijn geïnvesteerd in laserwapens tot nu toe weinig hebben opgeleverd. Toch komt daar verandering in.
“Een typisch geval van overkill”, zo beschreef de Amerikaanse generaal David Perkins in 2017 het nieuws dat een niet nader genoemde bondgenoot van de VS een drone van 200 dollar zou hebben neergeschoten met een Patriot raket van 2.4 miljoen dollar. Inderdaad, generaals zijn ook boekhouders. De eveneens ongenoemde vijand zou zo met een dozijn goedkope drones in staat zijn het volledige arsenaal aan Patriots van de betreffende bondgenoot uit te putten. Perkins suggereerde een betere verdediging tegen drones: een laserwapen.
Verschillende landen en bedrijven steken veel geld in de ontwikkeling van solid-state laserkanonnen. Ze kosten per stuk miljoenen euro’s. Daar staat tegenover dat ieder schot met een laser van 10 tot 30 kW niet meer 1 à 2 euro aan elektriciteit kost, en dat maakt het dan een financieel aantrekkelijke verdediging tegen relatief trage drones. In mei van dit jaar pochte de Russische onderminister Yury Borisov dat het Russische laserwapen Zadira met succes een drone van de Ukraine had neergeschoten. Amerika zag er geen bewijs voor en de Ukrainse president Zelensky noemde het ‘pure propaganda’.
Toch zijn de eerste laserkanonnen klaar om te schieten. De Amerikaanse USS Preble beschikt over HELIOS, een 60kw laserkanon van Lockheed Martin. Hetzelfde bedrijf overhandigde in augustus van dit jaar een 300kW laser aan het Amerikaanse leger. Het systeem gebruikt infrarood sensors om een doel te vinden. Israël maakte in juni van dit jaar bekend een prototype te hebben van een high-power laser die voor ca 3 euro per schot niet alleen drones maar ook raketten en mortiergranaten uit de lucht schiet. Bij een oefening op 30 augustus jl. schoot een laserkanon van het Duitse fregat Sachsen een aantal drones uit de lucht boven de Baltische zee.
