Met de aanleg van een gesloten valmeer en een open getijmeer voor de kust van Goeree en Oostvoorne worden drie ambities tegelijk ingelost. Inrichtingsplan Delta21 biedt een alternatieve oplossing voor het veilig houden van onze delta bij een stijgende zeespiegel. Het beoogde valmeer voorziet in opslag van groene stroom met een omvang van 34 GWh. De ruimtelijke inrichting voegt een brakwaterbiotoop en extra duinen en stranden toe. Van dit veelzijdige en intrigerende plan legt dit artikel de nadruk op de onderdelen waterveiligheid en energie.
Volgens inrichtingsplan Delta21 komt er aan de monding van het Haringvliet een door duinen omsloten valmeer met een wateroppervlak van 44 vierkante kilometer. In Nederland weten we dat de krachtmeting met de zee grote dimensies vereist. Toch dient dit onderdeel van het plan een ander doel, namelijk de opslag van energie. Al is het valmeer tegelijk integraal verbonden met het tweede planonderdeel: waterveiligheid. En hetzelfde geldt voor het derde planonderdeel: natuurherstel.
Omdat waterveiligheid in de risicovolle Nederlandse delta de hoogste prioriteit heeft, zal dit onderdeel van Delta21 uiteindelijk de doorslag geven of het tot uitvoering komt. Waterveiligheid wordt bepaald door een aantal objectieve veiligheidsnormen (faalkansen), maar er valt dan nog genoeg te kiezen. Elke mogelijke oplossing heeft voor- en nadelen en ook de kostenafweging speelt een rol. Politiek en maatschappelijk draagvlak is ook een (minder objectieve) factor. Met de meerwaarde aan natuurontwikkeling en energievoorziening gooit het plan van gepensioneerd waterbouwkundig ingenieur Huub Lavooij en de inmiddels overleden bedrijfseconoom Leen Berke wel hoge ogen.
Afvoer rivierwater
Delta21 presenteert zich als een robuust veilige waterbouwkundige oplossing voor het benedenrivierengebied in onze Zuidwestelijke Delta. De primaire functie is een gegarandeerde snelle afvoer via het Haringvliet van incidentele extreem grote rivierafvoeren van de Rijn. Wanneer een extreem grote rivierafvoer samenvalt met een extreem hoge zee (stormvloed), die noodzaakt om de deltakeringen te sluiten, kan het overtollige rivierwater tijdelijk niet op zee worden geloosd. In die situatie bereikt het waterpeil in de rivieren kritische hoogtes. De rivierdijken moeten dan hoog en sterk genoeg zijn. Met een stijgende zeespiegel, daarmee een stijging van het gemiddelde waterpeil in de met de zee verbonden rivieren, zijn er voor de langere termijn aanvullende of vervangende waterbouwkundige oplossingen nodig.
De conventionele benadering is om de rivierdijken te verhogen en te versterken. Veel dijken in het benedenrivierengebied moeten zonder meer worden opgehoogd en versterkt. Dit programma is al enige jaren in uitvoering. Deels is versterking ook nodig omdat dijken in de tijd degraderen. Maar het huidige dijkversterkingsprogramma zal voor de lange termijn ook weer niet toereikend zijn. Dijkversterking is duur en ingrijpend. Delta21 biedt een alternatief voor verdere dijkversterking in de toekomst.
