De grenzen van menselijke informatieverwerking komen steeds vaker in zicht, nu systemen complexer worden en werkdruk toeneemt. De Nederlandse startup Touchwaves ontwikkelt haptische wearables die cruciale informatie via tastzin overbrengen en haalde daarvoor €1,5 miljoen aan groeigeld op.
In steeds meer sectoren werken mensen onder omstandigheden waarin stress, tijdsdruk en informatie-overload de norm zijn. Denk aan militairen, zorgprofessionals, operators in controlekamers of topsporters op het hoogste niveau. Technologie kan daar ondersteunen, maar zorgt vaak ook voor extra prikkels via schermen en geluiden. Juist dat spanningsveld vormt het vertrekpunt van de Eindhovense deeptech-startup Touchwaves, die draagbare haptische technologie ontwikkelt om menselijke prestaties en situationeel bewustzijn te verbeteren.
Het bedrijf heeft €1,5 miljoen opgehaald in een pre-seed financieringsronde om zijn next generation wearables verder te ontwikkelen. Die technologie vertaalt cruciale informatie naar subtiele tactiele signalen, waarmee gebruikers intuïtiever kunnen handelen in omgevingen met een hoge cognitieve belasting en stress.
Van onderzoek naar operationele cockpit
Touchwaves is een spin-off van TNO en werd opgericht door Charlotte Kjellander en Martin Romero. De technologie bouwt voort op jaren van onderzoek naar mens-machine-interactie en human factors. Uit verschillende studies blijkt dat ongeveer 80 procent van de niet-gevechtsgerelateerde luchtvaartincidenten wordt veroorzaakt door menselijke fouten. In de militaire luchtvaart kan dat leiden tot het verlies van kostbaar materieel en mensenlevens.
Waar veel innovatie in defensie zich richt op sensoren, software en wapensystemen, kiest Touchwaves bewust voor een andere invalshoek. Niet het vliegtuig, maar de mens staat centraal. Door informatie via haptiek aan te bieden, wordt het brein ontlast en kan de piloot sneller en intuïtiever reageren.
De wearables van Touchwaves bestaan uit dunne, flexibele elektronica die geïntegreerd kan worden in vliegpakken of onderkleding. De feedback is niet invasief en sluit aan bij natuurlijke lichamelijke reacties. Denk aan subtiele signalen die waarschuwen voor overbelasting, desoriëntatie of kritieke situaties, zonder dat de piloot zijn aandacht van de taak hoeft af te halen.
Samenwerking met Defensie en luchtmacht
De startup werkt al samen met het Nederlandse Ministerie van Defensie, waaronder de Royal Netherlands Air and Space Forces en het Center for Man in Aviation. In deze trajecten wordt onderzocht hoe haptische feedback piloten kan ondersteunen tijdens complexe missies met gevechtsvliegtuigen zoals de F-35.
Volgens medeoprichter Charlotte Kjellander is dat hard nodig. Moderne vliegtuigen zijn technisch ongekend geavanceerd, maar vragen ook steeds meer van hun bemanning. Door de mens beter te ondersteunen, kan de effectiviteit en veiligheid van missies toenemen. De haptische signalen zijn bedoeld als aanvulling op bestaande systemen, niet als vervanging.
Martin Romero benadrukt dat het juist gaat om samenwerking tussen mens en machine. De technologie van Touchwaves helpt piloten om hun aandacht beter te verdelen en veerkrachtig te blijven onder langdurige stress en hoge werkdruk.
Investering uit defensie en innovatiehoek
De financieringsronde werd geleid door SecFund, een fonds dat investeert in startups en scale-ups die inspelen op de innovatiebehoeften van Defensie. Dat gebeurt in samenwerking met het Ministerie van Economische Zaken en de regionale ontwikkelingsmaatschappijen die zijn verenigd in ROM-Nederland.
Daarnaast namen TNO Ventures, Brabant Startup Fonds, imec.istart en Joanna Invests deel aan de ronde. Ook is er ondersteuning vanuit NWO via het Take-off Phase 2 programma, dat zich richt op het doorontwikkelen van kansrijke onderzoeksinnovaties. De brede mix van investeerders onderstreept het dual-use karakter van de technologie.
Breder inzetbaar dan militaire luchtvaart
Hoewel militaire luchtvaart het eerste toepassingsgebied is, ziet Touchwaves veel meer mogelijkheden. De onderliggende haptische interface is ontworpen voor allerlei omgevingen waarin mensen onder hoge druk moeten presteren.
In de topsport kan haptiek bijvoorbeeld helpen bij ademhalingsbegeleiding, lichaamsbewustzijn en herstel. Voor grondtroepen of operators in controlekamers kunnen tactiele signalen ondersteuning bieden bij vermoeidheidsmanagement en workloadverdeling. Ook in zorg en welzijn liggen toepassingen voor het begeleiden van focus, stressregulatie en mentale veerkracht.
