Zonnepanelen produceren alleen overdag. Dat lijkt vanzelfsprekend, maar juist daardoor ontstaat in landen met veel zonne energie een nieuw probleem. Op zonnige middagen leveren zonneparken soms zoveel elektriciteit dat het stroomnet het overschot niet meer kan verwerken. In plaats van een tekort ontstaat er juist een teveel aan duurzame stroom. Chili kiest daarom steeds vaker voor een oplossing waarbij zonnepanelen worden gecombineerd met grootschalige batterijen, zodat opgewekte energie ook uren later nog beschikbaar is.
De nieuwste stap in die ontwikkeling is Los Maitenes, een hybride energiecentrale van ContourGlobal in de regio O’Higgins. De bouw van het project is inmiddels gestart. Het complex combineert een zonnepark met een vermogen van 131 megawattpiek met een batterijopslagsysteem van 90 megawatt en een opslagcapaciteit van 360 megawattuur. Daarmee kan de installatie gedurende ongeveer vier uur elektriciteit leveren nadat de zon is ondergegaan.
De centrale moet eind 2027 volledig operationeel zijn en zal naar verwachting jaarlijks ongeveer 220 gigawattuur duurzame elektriciteit produceren.
Chili loopt voorop met zonne energie
Dat juist Chili zo sterk inzet op hybride zonneparken is geen toeval. Het land beschikt over een van de hoogste zoninstralingen ter wereld. Vooral de Atacamawoestijn in het noorden geldt als een van de beste locaties voor grootschalige zonne energie. De afgelopen jaren zijn daar tientallen nieuwe zonneparken gebouwd.
Het succes van die duurzame opwek brengt echter ook een uitdaging met zich mee. Rond het middaguur produceren zonnepanelen soms meer elektriciteit dan het hoogspanningsnet kan transporteren of verbruiken. Netbeheerders zijn daardoor geregeld genoodzaakt zonneparken tijdelijk terug te regelen. Een deel van de opgewekte duurzame energie gaat dan verloren.
Batterijopslag biedt daarvoor een oplossing. In plaats van de overtollige elektriciteit af te schakelen, wordt die opgeslagen om enkele uren later alsnog aan het net te leveren. Vooral tijdens de avonduren, wanneer huishoudens thuiskomen en de vraag naar elektriciteit stijgt terwijl de zon niet meer schijnt, kan die opgeslagen energie goed worden benut.
Batterijen worden onmisbaar
Waar batterijen jarenlang vooral werden ingezet om het elektriciteitsnet te stabiliseren, veranderen ze steeds vaker in een vast onderdeel van nieuwe zonneparken. Volgens het Internationaal Energieagentschap behoort grootschalige batterijopslag inmiddels tot de snelst groeiende energietechnologieën ter wereld. Zonder dergelijke opslagsystemen wordt het steeds lastiger om grote hoeveelheden zonne en windenergie in het elektriciteitsnet op te nemen.
Vier uur opslag, zoals bij Los Maitenes, geldt inmiddels als een veelgebruikte configuratie. Daarmee kan een belangrijk deel van de avondpiek worden overbrugd. Voor energiebedrijven levert dat bovendien een financieel voordeel op. Overdag, wanneer veel zonneparken tegelijkertijd produceren, ligt de elektriciteitsprijs vaak relatief laag. In de avond neemt de vraag toe en stijgen de prijzen doorgaans. Door energie tijdelijk op te slaan kan die op een gunstiger moment worden verkocht.
ContourGlobal wil deze aanpak op grotere schaal inzetten. Het bedrijf spreekt zelf over een strategie waarbij overdag opgewekte zonne energie tijdens de avonduren alsnog beschikbaar wordt gemaakt.
Dicht bij de grootste stroomverbruikers
Los Maitenes wordt gebouwd in de regio O’Higgins, ten zuiden van de Chileense hoofdstad Santiago. Dat is een bewuste keuze. In tegenstelling tot veel zonneparken die diep in de Atacamawoestijn liggen, bevindt deze centrale zich dichter bij de grootste elektriciteitsverbruikers van het land.
Daarmee verkleint de kans dat de opgewekte stroom vastloopt op een overbelast hoogspanningsnet. Ook neemt de behoefte aan elektriciteit in deze regio toe. De Chileense mijnbouw, een van de belangrijkste economische sectoren van het land, elektrificeert in hoog tempo. Daarnaast groeit de vraag vanuit nieuwe datacenters en digitale infrastructuur, die steeds grotere hoeveelheden betrouwbare elektriciteit nodig hebben.
Een belangrijk deel van de productie van Los Maitenes is daarom al vastgelegd via een langlopende stroomafnameovereenkomst. Daarbij wordt zowel levering overdag als tijdens de avonduren gegarandeerd. De resterende productie kan worden verkocht op de vrije elektriciteitsmarkt.
Meer dan één gigawatt aan duurzame capaciteit
Los Maitenes is niet het eerste hybride project van ContourGlobal in Chili. Het bedrijf exploiteert al meerdere zonne en batterijprojecten in de regio’s Tarapacá en Antofagasta.
Met de ingebruikname van de nieuwe centrale groeit het Chileense portfolio naar ongeveer 583 megawattpiek aan zonne capaciteit en 490 megawatt aan batterijvermogen, goed voor een gezamenlijke opslagcapaciteit van 2,9 gigawattuur. Daarmee beschikt ContourGlobal straks over meer dan één gigawatt aan duurzame opwek en energieopslag in Chili.
Die ontwikkeling past in een bredere trend. Niet alleen Chili, maar ook landen als Australië, China en de Verenigde Staten investeren steeds vaker in grote batterijparken die zonne en windenergie beter bruikbaar moeten maken. De aandacht verschuift daarbij langzaam van alleen duurzame opwek naar de vraag hoe die energie op het juiste moment beschikbaar kan zijn.
Bouw zorgt voor honderden banen
De bouw van Los Maitenes duurt naar verwachting ongeveer vijftien maanden. Tijdens de drukste fase werken ongeveer vierhonderd mensen gelijktijdig aan het zonnepark, de batterijinstallatie, een nieuw transformatorstation en de bijbehorende infrastructuur.
Over de volledige bouwperiode verwacht ContourGlobal ongeveer negenhonderd directe arbeidsplaatsen te creëren. Inclusief transport, leveranciers en andere lokale bedrijven kan het project volgens het bedrijf uiteindelijk goed zijn voor meer dan 1.300 directe en indirecte banen.
Parallel aan de bouw voert ContourGlobal overleg met lokale overheden, omwonenden en andere betrokken partijen om de werkzaamheden af te stemmen en eventuele hinder tijdens de aanleg zoveel mogelijk te beperken.
