China wil met de nieuwe BEST-fusiereactor de sprong maken van recordbrekende plasma-experimenten naar bruikbare elektriciteit. De installatie in Hefei moet rond 2030 bewijzen of kernfusie daadwerkelijk richting een commerciële energiebron kan groeien.
China heeft in Hefei een nieuwe engineeringcampus voor kernfusie in gebruik genomen. Daar verrijst BEST, een experimentele reactor die een belangrijke stap moet zetten waar fusieonderzoek al decennia naartoe werkt: niet alleen een extreem heet plasma produceren, maar aantonen dat daar uiteindelijk bruikbare elektriciteit uit kan worden gehaald.
De Burning Plasma Experimental Superconducting Tokamak, kortweg BEST, moet eind 2027 grotendeels gereed zijn. Rond 2030 willen de onderzoekers experimenten uitvoeren die netto fusievermogen en elektriciteitsproductie demonstreren. Het Chinese onderzoeksinstituut achter het project spreekt expliciet over de overgang van fundamenteel plasmaonderzoek naar grootschalige engineering.
Bouwt voort op recordbrekende tokamak
BEST bouwt voort op EAST, China’s bestaande experimentele tokamak in Hefei. Die installatie vestigde in januari 2025 een wereldrecord door plasma van ongeveer 100 miljoen graden Celsius 1.066 seconden in een stabiele high-confinementmodus vast te houden.
Dat record was vooral belangrijk omdat een toekomstige fusiecentrale zijn plasma langdurig onder controle moet kunnen houden. BEST gaat een stap verder. De installatie krijgt een compact, sterk magnetisch veld en is ontworpen voor deuterium-tritiumplasma’s met een fusievermogen van tientallen tot mogelijk honderden megawatt.
Supergeleidende magneten houden het plasma daarbij weg van de reactorwand. Dat levert een opmerkelijk temperatuurcontrast op: delen van het magneetsysteem werken rond -269 °C, terwijl het plasma meer dan 100 miljoen °C kan bereiken.
De echte uitdaging begint pas ná het plasma
Een werkend plasma betekent overigens nog geen commerciële energiecentrale. Ingenieurs moeten ook neutronenbelasting, warmteafvoer, tritiumproductie, materialen en onderhoud oplossen. Juist daar is BEST interessant: het apparaat wordt nadrukkelijk ook een testomgeving voor reactorwanden, blanketmodules en brandstofcycli.
Fusie heeft daarbij potentiële voordelen boven kernsplijting. Een reactor kan niet op dezelfde manier in een ongecontroleerde kettingreactie terechtkomen en produceert geen gebruikte splijtstofstaven. Helemaal zonder radioactief materiaal is fusie echter niet: snelle neutronen kunnen reactoronderdelen activeren en tritium vereist zorgvuldige omgang.
China zet ook in op alternatieve fusie
Naast staatsprojecten experimenteert ook de Chinese private sector. ENN Group onderzoekt bijvoorbeeld fusie met waterstof en boor-11 in zijn EXL-50U-machine. Zo’n reactie kan in theorie veel minder neutronen produceren dan de gebruikelijke deuterium-tritiumroute, maar vereist ook veel extremere omstandigheden.
Daarmee wordt de Chinese strategie duidelijk: niet één fusieconcept afwachten, maar tegelijkertijd investeren in bewezen tokamak-technologie, nieuwe reactorengineering én alternatieve brandstoffen. BEST moet rond 2030 laten zien hoe klein de afstand tussen een succesvol fusie-experiment en een echte energiecentrale dan nog is.
