De warmste Nederlandse zomer sinds het begin van de metingen heeft niet alleen buiten records gebroken. Ook binnenshuis liep de temperatuur flink op. Meer dan een derde van de Nederlanders sliep slechter door de hitte en de vraag naar airconditioning schoot omhoog. Volgens nieuw onderzoek legt de zomer daarmee een zwakke plek van veel Nederlandse woningen bloot.
Met een gemiddelde temperatuur van 19,3 graden was de zomer van 2026 de warmste sinds het begin van de metingen in 1901. Het vorige record uit 2018 stond op 18,9 graden. Op 26 juni werd in Ell in Limburg zelfs 39,4 graden gemeten.
Die warmte bleef niet netjes buiten de voordeur. Uit onderzoek van Opinium (in opdracht van Werkspot) onder duizend Nederlanders blijkt dat 38 procent deze zomer slechter sliep door de hitte in huis. Bij 37 procent had de warmte naar eigen zeggen een negatieve invloed op het welzijn. Veertien procent week uit naar een andere slaapkamer en 10 procent sliep minstens één keer buiten omdat het binnen te warm was.
Gebouwd om warmte vast te houden
Een deel van het probleem zit in de manier waarop Nederlandse woningen zijn gebouwd. De woningvoorraad is grotendeels ontworpen voor een gematigd klimaat, waarbij veel aandacht uitging naar het beperken van warmteverlies in de winter. Goede isolatie is daarbij niet het probleem, maar zonder voldoende zonwering en mogelijkheden om warmte af te voeren kan een woning tijdens langdurige hitte wel sterk opwarmen.
Dat risico wordt inmiddels ook in de bouwregelgeving erkend. Sinds 2021 moeten nieuwe woningen voldoen aan een eis die het risico op oververhitting in de zomer beperkt. Daarbij speelt vooral directe zoninstraling een grote rol. Buitenzonwering, overstekken en zonwerend glas zijn volgens de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland effectieve manieren om te voorkomen dat warmte überhaupt binnenkomt.
Bij bestaande woningen is dat probleem natuurlijk niet zomaar opgelost. In het onderzoek zegt 28 procent dat de eigen woning niet geschikt is voor het huidige klimaat. Bij ouders met jonge kinderen loopt dat op tot 35 procent. Tegelijkertijd noemt 46 procent airconditioning inmiddels een noodzaak in plaats van een luxe. Dat vertaalt zich ook naar de markt. Volgens de eigen platformgegevens van Werkspot lag het aantal aanvragen voor airconditioning dit jaar 114 procent hoger dan in 2025.
Airco is niet de enige optie
Airconditioning is niet de enige technische oplossing. Een omkeerbare warmtepomp kan in veel gevallen niet alleen verwarmen, maar ook warmte uit de woning afvoeren. Toch wist 37 procent van de ondervraagden dat niet. Niet iedere installatie is daarvoor geschikt: onder meer het type warmtepomp en het afgiftesysteem in huis bepalen of actieve koeling mogelijk is.
Aanpassen kost bovendien geld. Een derde van de Nederlanders zegt maatregelen tegen hitte te willen nemen, maar die niet te kunnen betalen. Actieve koeling is bovendien niet altijd de eerste stap. Wie zonnewarmte buiten houdt, hoeft die later ook niet uit de woning te verwijderen. Buitenzonwering kan daarom veel effect hebben, net als zonwerend glas of een overstek dat directe zoninstraling beperkt.
