Onder het zand van de kurkdroge Taklamakanwoestijn hebben Chinese geologen twee grote grondwaterbronnen ontdekt. De onverwachte vondst kan belangrijk worden voor landbouw en China’s enorme strijd tegen woestijnvorming, maar er zit een flinke adder onder het gras.
Chinese geologen hebben twee omvangrijke grondwaterbronnen ontdekt onder de Taklamakanwoestijn in Xinjiang. De vondst is opvallend, omdat water onder deze extreem droge zandvlakte lange tijd vooral als zout en moeilijk bruikbaar werd beschouwd. De bronnen kunnen mogelijk een rol spelen bij irrigatie en de Chinese strijd tegen woestijnvorming.
Water gevonden op twee onverwachte plekken
De ontdekkingen werden gedaan tijdens een geologisch project dat specifiek naar nieuwe watervoorraden zoekt. Eén bron bevindt zich bij Andir, aan de zuidelijke rand van de Taklamakan. Een tweede werd aangetroffen ten zuiden van het Mazartaggebergte, midden in de woestijn.
Hoeveel water de reservoirs precies bevatten, is nog niet bekend. Ook over de snelheid waarmee ze worden aangevuld en de waterkwaliteit ontbreken vooralsnog harde cijfers. Dat zijn cruciale gegevens voordat grootschalige winning kan worden overwogen.
Brak water kan toch waardevol zijn
Niet al het gevonden grondwater hoeft drinkbaar te zijn om nuttig te worden. Onderzoekers hebben daarom een proefstation ingericht om te onderzoeken of brak grondwater kan worden ingezet voor irrigatie en vegetatieprojecten.
Daarbij is voorzichtigheid nodig. Zouten kunnen zich bij langdurige irrigatie ophopen in de bodem, waardoor gewassen en vegetatie juist schade oplopen. Waterkwaliteit, bodemtype, drainage en irrigatietechniek moeten daarom als één systeem worden bekeken.
China voltooide eind november 2024 ook een 3.046 kilometer lange groene gordel rond de Taklamakan. Bomen en andere droogteresistente planten moeten voorkomen dat zand zich naar landbouwgrond en nederzettingen verplaatst.
Juist water is een beperkende factor voor dergelijke megaprojecten. Nieuwe lokale grondwaterbronnen zouden de druk op bestaande voorraden kunnen verminderen, mits de winning duurzaam blijkt.
Lees ook: Op 2.900 kilometer diepte houdt de aarde mogelijk een enorme watervoorraad verborgen
Watersysteem verandert ook bovengronds
Onderzoek in Nature Communications laat zien dat de zomerneerslag in de Taklamakan- en Gobiregio tussen 2000 en 2019 duidelijk toenam. De onderzoekers schrijven die trend vooral toe aan natuurlijke variaties in de atmosferische circulatie en waarschuwen dat deze niet noodzakelijk blijvend is.
Daarmee draait de belangrijkste vraag rond de nieuwe reservoirs niet alleen om hoeveel water er onder het zand zit. Doorslaggevend wordt hoeveel daarvan gewonnen kan worden zonder de voorraad sneller leeg te pompen dan de natuur hem aanvult.
