Op een overvol stroomnet lijkt elke nieuwe aansluiting ongewenst. Toch kunnen juist grote batterijen helpen om de beschikbare capaciteit beter te benutten. Zuid-Holland wil daarom niet alleen het stroomnet uitbreiden, maar vooral ook slimmer omgaan met de ruimte die er nu al is.
Bijna heel Zuid-Holland heeft inmiddels te maken met netcongestie. De problemen spelen zowel op het hoogspanningsnet van TenneT als op regionale netten. Vooral in Noordelijk Zuid-Holland en het Rotterdamse havengebied zitten verschillende netlagen tegelijkertijd tegen hun grenzen aan. Dat maakt het probleem extra lastig: een uitbreiding op het ene niveau heeft weinig zin als het achterliggende netwerk eveneens vol zit.
Gewoon meer kabels leggen is bovendien geen snelle oplossing. Voor sommige uitbreidingen van het hoogspanningsnet wordt rekening gehouden met werkzaamheden die tot na 2035 doorlopen. Het Actieplan Netcongestie Zuid-Holland richt zich daarom niet alleen op bouwen, maar ook op het beter benutten van de capaciteit die er al ligt.
Batterij kan juist ruimte opleveren
Een opvallende rol is weggelegd voor zogeheten congestieverzachters. Dat kunnen bijvoorbeeld grote batterijen zijn die stroom opnemen wanneer het rustig is op het net en terugleveren of hun verbruik aanpassen tijdens drukke uren.
Zo’n installatie gebruikt dus wel netcapaciteit, maar kan onder de juiste voorwaarden per saldo helpen om pieken af te vlakken. Netbeheerders bekijken daarvoor onder meer de locatie van de batterij, de technische installatie en de momenten waarop deze beschikbaar is. Als een project aantoonbaar helpt om congestie te verminderen, kan aansluiting mogelijk zijn zonder eerst op een volledige netuitbreiding te wachten.
Ook bedrijven die al op een wachtlijst staan krijgen meer mogelijkheden om de beschikbare ruimte buiten piekuren te gebruiken. In 2026 en 2027 willen netbeheerders daarvoor flexvermogencontracten aanbieden. Een bedrijf krijgt dan geen garantie dat het op ieder moment zijn volledige vermogen kan gebruiken. Op drukke momenten kan de netbeheerder het beschikbare vermogen beperken. Daar staat tegenover dat een uitbreiding of nieuwe aansluiting soms eerder mogelijk wordt.
Auto laden als het net ruimte heeft
Dezelfde gedachte moet worden toegepast op elektrische auto’s. Laadpunten kunnen hun vermogen aanpassen aan de belasting van het lokale stroomnet. Op termijn moeten geschikte laadpalen bovendien vaker stroom uit autobatterijen kunnen terugleveren wanneer daar behoefte aan is.
Zelfs de keuze voor de manier waarop woningen worden verwarmd speelt mee. Zonder warmtenetten zijn meer huishoudens aangewezen op elektrische warmtepompen, waardoor vooral op koude momenten de stroomvraag snel kan stijgen. Het actieplan vraagt gemeenten daarom bij de aanleg van warmtenetten rekening te houden met het elektriciteitsnet. Warmte kan bijvoorbeeld buiten de elektrische piekuren worden geproduceerd en tijdelijk worden opgeslagen.
