Software van de Amerikaanse firma Palantir stelt de Amerikaanse overheid in staat op grote schaal een grote variëteit aan data te verzamelen en te analyseren over wetsovertreders, migranten zonder geldige documenten, uitkeringsgerechtigden en politieke tegenstanders. Organisaties die pal staan voor de bescherming van privacy en democratische rechten zien het als het fundament voor een totalitaire staat.
Silo’s
Dat president Trump soms op gespannen voet leeft met feiten en data is geen geheim. Hij bewees dat begin augustus van dit jaar nog eens met het ontslaan van het hoofd van het Bureau of Labor Statistics, Erika McEntarfer. Haar organisatie had het gewaagd cijfers te publiceren over de werkgelegenheid die de Amerikaanse president niet bevielen. Trump beweerde op sociale media dat McEntarfer de cijfers had gemanipuleerd om hem in een kwaad daglicht te plaatsen. Daarom zit deze boodschapper van het slechte nieuws, een door alle partijen gerespecteerde wetenschapper, nu zonder werk.
Tegelijkertijd is duidelijk dat president Trump begrijpt dat de sleutel van de macht juist ligt in het verzamelen en analyseren van data. In maart 2025 publiceerde het Witte Huis een presidentieel besluit met de titel: “Stop Waste, Fraud and Abuse by Eliminating Information Silos“. Het was een warm pleidooi voor het afbreken van alle muren tussen de afzonderlijke datamagazijnen van de federale overheid, de staten en – waar mogelijk – onafhankelijke instellingen en bedrijven. De officiële doelen daarbij zijn vooral het bestrijden van verspilling en misbruik van overheidsgelden, het bestrijden van misdaad en terrorisme en het opsporen van mensen die zonder geldige papieren in de VS verblijven.
Organisaties die zich druk maken over de privacybescherming van de Amerikanen zijn in rep en roer. Het op één plek verzamelen en met AI analyseren van alle data die de belastingdienst, de politie, de migratie-instanties, justitie, vliegmaatschappijen, surveillancecamera’s, banken, telecoms en sociale media verzamelen over 340 miljoen Amerikanen lijkt immers een rechtstreekse afdaling naar een autoritair bewind. Het zou een kopie zijn van de manier waarop de Chinese overheid surveillance, dataverzameling, gezichtsherkenning en AI inzet om 1.4 miljard Chinezen in de smiezen te houden. Het bedrijf dat dit in de VS mogelijk maakt heet Palantir.
Palantir
Terwijl de Amerikaanse overheid aan de ene kant contracten ter waarde van miljarden dollars met ICT-bedrijven annuleert, tekent het tegelijkertijd nieuwe contracten met Palantir. Dit in Denver (Colorado) gevestigde bedrijf heeft inmiddels contracten met de FBI, de Social Security Administration, het Ministerie van Defensie (inmiddels omgedoopt in het Ministerie van Oorlog), de Amerikaanse luchtmacht en marine, het door Elon Musk opgezette ministerie van Government Efficiency (DOGE), de belastingdienst, het Ministerie van Binnenlandse Veiligheid, en de ministeries van Gezondheid, Transport en Justitie. Het is de taak van Palantir de datamuren tussen deze organisaties af te breken.
