De inlichtingendiensten van Frankrijk en Duitsland hebben een relatief onbekend AI-bedrijf ingeschakeld om data-analyse te doen. Het neemt de rol over van het Amerikaanse Palantir.
De Franse inlichtingendienst DGSI heeft een meerjarencontract afgesloten met het Franse bedrijf ChapsVision om AI-gestuurd dataonderzoek te doen, bijvoorbeeld in het kader van terreurbestrijding. De geheime dienst wilde af van het Amerikaanse Palantir, dat zulk werk tot nu toe deed voor de DGSI.
Begin dit jaar besloot ook de Duitse binnenlandse veiligheidsdienst BfV om samen te gaan werken met ChapsVision. “Dat laatste kan ik bevestigen noch ontkennen in verband met de vertrouwelijkheid’’, zegt algemeen directeur Silvano Sansoni met een glimlach.
Duitse media meldden op basis van interne bronnen dat er afspraken waren gemaakt. Ook in Berlijn zou ChapsVision de voorkeur hebben gekregen boven het Amerikaanse Palantir. “Die berichten heb ik ook gelezen, ja’’, zegt Sansoni. “Ik kan wel zeggen dat we ook in gesprek zijn met de Bundeswehr, het Duitse leger, en met de deelstaat Noordrijn-Westfalen, die de politie met een systeem als het onze wil uitrusten. Met de Franse DGSI hebben we nu een contract voor de lange termijn afgesproken. De duur ervan mag ik niet zeggen, ook dat is vertrouwelijk.’’
Franse en Duitse geheime diensten hebben meer vertrouwen in Europese AI-databedrijven.”
Het contract behelst overigens niet alleen de geheime dienst – hoewel dat de meeste aandacht krijgt. De Franse overheid heeft een licentieovereenkomst gesloten waardoor ChapsVisions technologieën worden ingezet voor alle 25 Franse ministeries en alle 80 Franse agentschappen. Dat gaat van het Ministerie van Defensie tot de opsporingsdienst voor financiële fraude, Tracfin.
ArgonOS-platform voor data-analyse
Het bedrijf gooit vooral hoge ogen met zijn ArgonOS-platform. Dat voert AI-gestuurde massadata-analyses uit. “We kunnen alle informatiebronnen – hoeveel het ook is – exploiteren en analyseren. Of het nou gaat om tekst, geluid of beeld’’, vertelt Sansoni. “ArgonOS bestudeert data, legt dwarsverbanden en geeft dan advies, zodat het beste besluit kan worden genomen.’’
Als voorbeeld noemt hij criminele organisaties in de drugshandel en terroristische organisaties. Politie en justitie lokaliseren verdachten, luisteren gesprekken af, noteren kentekens van auto’s en maken video-opnames. ArgonOS centraliseert al die verschillende data, kruist informatie, legt met AI verbanden die soms voor het oog niet zichtbaar zijn en brengt dat ook grafisch in beeld. Zo is snellere en betere besluitvorming mogelijk, is de gedachte.
Maar dat deed Palantir ook, erkent Sansoni. “Toen de DGSI in 2016 in zee ging met Palantir, was er nog geen Frans of Europees alternatief. Nu wel. Ons platform wordt door veel klanten gekozen omdat het een open architectuur heeft. Het is open source. De code is te zien voor onze klanten. Onze algoritmes zijn transparant. Ze zitten niet in een zwarte doos zoals bij sommige Amerikaanse bedrijven. Onze algoritmes zijn toegankelijk en kunnen bestudeerd worden. Tot slot is er de beveiliging: die is heel geavanceerd. We gebruiken het ABAC-systeem (Attribute-Based Access Control). Het recht op toegang tot ons systeem is afhankelijk van het profiel van de gebruikers, zoals de klant dat zelf kiest.’’
Europeanen willen afstand van Amerikaanse AI
Voor de DGSI en de BfV geldt ook een andere reden. Een Europees bedrijf zou een veiligere keus zijn, vanwege de zeer vertrouwelijke informatie die via ArgonOS loopt. Volgens de Amerikaanse wet kan Palantir gedwongen worden om dat soort informatie af te staan aan de autoriteiten in Washington. Dat is niet de bedoeling van Europese geheime diensten. Palantirs topman is Peter Thiel, die goede banden onderhoudt met Donald Trump: ook dat was voor de Fransen en Duitsers geen aanbeveling.
“We willen niet van andere landen afhankelijk zijn als het gaat om onze digitale infrastructuur’’, zei de Franse premier Sébastien Lecornu toen hij de deal met ChapsVision bekendmaakte. Een ander voordeel van het Franse bedrijf: ChapsVision geeft de sleutels van ArgonOS aan zijn klanten. Zij beheren zelf de data en zij beheren zelf het platform. Het Franse bedrijf zelf hoeft er niet meer aan te pas te komen zodra het systeem up and running is – dit in tegenstelling tot bij Palantir.
Directeur Sansoni wil wel benadrukken: het bedrijf is niet gekozen alléén omdat het Frans-Europees is. “Natuurlijk gaat het ook om de kwaliteit van ons product. We hebben 500 mensen die alleen al in R&D werken. Dat is veel en daar zijn we trots op.’’
Europa zou wat hem betreft best een tandje bij kunnen zetten om in de technologische AI-revolutie niet helemaal onder te sneeuwen. “Als je naar cloud-activiteiten kijkt en naar LLM’s, dan zijn het vooral Amerikaanse en Chinese bedrijven. Alleen het Franse Mistral speelt mee op topniveau. Verder staat Europa op grote achterstand, een heel grote achterstand. We kunnen als Europa best nog een rol spelen als het gaat om softwareapplicaties. Op dat terrein hebben Frankrijk en Duitsland een paar grote spelers in huis.’’
ChapsVision werd in 2019 opgericht door ondernemer Olivier Dellenbach. Hij is van huis uit IT-specialist, startte in de jaren 80 zijn eigen softwarebedrijven, en wist zijn onderneming eFront in 2019 volgens ingewijden voor ruim 1 miljard dollar te verkopen aan het Amerikaanse investeringsfonds BlackRock.
Dellenbach ging daarna niet met vervroegd pensioen. Met zijn kapitaal startte hij ChapsVision. En in plaats van zelf opnieuw het wiel uit te vinden, kocht hij aan de lopende band bedrijven die gespecialiseerd waren in deelterreinen. Hij deed 29 overnames in vijf jaar. Zo bracht Bertin IT kennis over data-analyse en cybersecurity in huis. Hij kocht Ockham Solutions, dat software leverde om communicatie- en telefoonverkeer te traceren, het bedrijf Vecsis, dat gespecialiseerd was in stemherkenning, en Systran, dat gespecialiseerd was in vertaalwerk – ook van niet-westerse talen.
Multinationals en overheden als klant
“Onze omzet bedraagt nu 200 miljoen euro. We hebben 1.100 werknemers in dienst in zeven landen. We zijn actief in Frankrijk, Duitsland en West-Europa, en ook in de VS, Japan en het Midden-Oosten’’, vertelt algemeen directeur Sansoni. “De helft van onze klanten bestaat uit overheidsinstanties, de andere helft komt uit het bedrijfsleven. Dat gaat van farmaceutische bedrijven tot financiële dienstverleners.’’
We willen de AI-kampioen van Europa worden.”
ChapsVision werkt onder meer voor Pfizer, Boeing en NASA, maar ook voor Europol, Siemens, ExxonMobil en L’Oréal. Eind vorig jaar werd een partnerschap gesloten met de Amerikaanse multinational Cummins (omzet: 34 miljard dollar) dat onder meer vrachtwagenmotoren bouwt. De Fransen gaan onder meer de bedrijfsinformatie van het bedrijf digitaliseren en beter en sneller toegankelijk maken.
“Ons doel is om in 2030 een omzet van 1 miljard euro te behalen. In dat jaar willen we ook naar de beurs. ChapsVision moet een Europees kampioen in zijn vakgebied worden die wereldwijd actief is. Dat is onze ambitie.’’
In Nederland heeft het Franse bedrijf nog geen klanten. “Maar we voeren wel gesprekken’’, zegt Sansoni. Details geeft hij niet. In Nederland werken het ministerie van Defensie en de politie nu nog met het Amerikaanse Palantir. De regering wil dat afbouwen en zoekt een Europees alternatief. “Daar zijn we zeker van op de hoogte, ja’’, zegt Sansoni lachend.
Geen gewone techondernemer
Amerikaanse techondernemers als Elon Musk, Sam Altman en Sundar Pichai zijn in eigen land vaak sterren, zoeken de publiciteit en spreken zich (ook politiek) uit. Niets daarvan bij Olivier Dellenbach, de oprichter en topman van ChapsVision. Hij wordt als een techneut en visionair omschreven die het liefst níet in de schijnwerpers staat. Discretie is zijn handelsmerk. Daarom is ook zijn bedrijf een grote onbekende voor het publiek.
ChapsVision is in meerderheid in handen van een filantropische stichting die hij oprichtte: Happy Cap. Die zet zich in voor kinderen met een beperking. Dividend van het bedrijf moet de stichting gaan financieren. Dellenbach en zijn vrouw hebben zelf een dochter met een verstandelijke beperking. In de bedrijfsnaam verwijst ‘Chaps’ naar de eerste letters van de voornamen van hun vijf kinderen.
