Het ministerie van Defensie investeert ruim 30 miljoen euro in het Amsterdamse softwarebedrijf Intelic. Daarmee kiest de krijgsmacht nadrukkelijk voor een Nederlandse speler die software ontwikkelt waarmee drones van verschillende fabrikanten via één platform kunnen worden aangestuurd. Tegelijkertijd onderzoekt Defensie een constructie die in Nederland nog niet eerder is toegepast: een zogenoemd gouden aandeel waarmee de overheid strategische invloed kan uitoefenen op het bedrijf.
De investering maakt deel uit van een samenwerkingsovereenkomst van drie jaar. Volgens staatssecretaris Derk Boswijk is de stap noodzakelijk nu drones een steeds belangrijkere rol krijgen binnen de Nederlandse krijgsmacht. Dat werd eerder deze week ook onderstreept in de nieuwe Defensienota, waarin onbemande systemen tot de belangrijkste speerpunten behoren.
Eén platform voor verschillende drones
Intelic ontwikkelt software die als verbindende laag fungeert tussen uiteenlopende typen drones en onbemande voertuigen. In plaats van voor elk systeem afzonderlijke software te gebruiken, kunnen militairen verschillende lucht en grondsystemen vanuit één omgeving bedienen. Dat maakt het eenvoudiger om drones van verschillende leveranciers gezamenlijk in te zetten.
De praktijk in Oekraïne heeft volgens Defensie laten zien dat niet alleen de drones zelf bepalend zijn, maar juist ook de software waarmee zij samenwerken. Moderne oorlogsvoering draait steeds vaker om het snel delen van informatie, het combineren van sensorgegevens en het coördineren van grote aantallen onbemande systemen.
Boswijk noemt die software daarom minstens zo belangrijk als de hardware. “Door verschillende dronesystemen te laten samenwerken, wordt de strijd eenvoudiger”, stelt hij.
Alle drone operators werken straks met dezelfde software
De samenwerking gaat verder dan een traditionele leverancier klantrelatie. Intelic zal samen met Defensie de software verder ontwikkelen en testen tijdens militaire oefeningen. De ervaringen van militairen worden direct gebruikt om het platform verder te verbeteren.
Volgens Intelic zullen uiteindelijk alle drone operators binnen de Nederlandse krijgsmacht met het systeem worden opgeleid en werken. Daarmee krijgt het bedrijf een centrale positie binnen de toekomstige dronecapaciteit van Defensie.
Het bedrijf zette eerder dit jaar ook een digitale marktplaats op waarop Europese ministeries drones en aanverwante systemen kunnen inkopen bij duizenden leveranciers. Daarmee wil Intelic uitgroeien tot een centraal platform voor de Europese defensiemarkt.
Eerste stap richting een gouden aandeel
Opvallender dan de investering zelf is de afspraak dat Defensie een optie krijgt op een zogenoemd gouden aandeel. Zo’n constructie geeft een aandeelhouder bijzondere rechten zonder dat daarvoor een meerderheidsbelang nodig is.
Het ministerie onderzoekt de komende maanden samen met het ministerie van Financiën hoe zo’n prioriteitsaandeel precies kan worden vormgegeven. Mocht het daadwerkelijk worden ingevoerd, dan kan Defensie bijvoorbeeld een veto krijgen bij strategische beslissingen of bij een voorgenomen verkoop van het bedrijf.
Daarmee wil de overheid voorkomen dat ondernemingen met cruciale defensietechnologie in buitenlandse handen terechtkomen. De afgelopen jaren is de aandacht voor economische veiligheid sterk toegenomen. Niet alleen Nederland, maar ook andere Europese landen scherpen de regels aan rond investeringen in bedrijven die actief zijn in gevoelige technologieën zoals chips, kunstmatige intelligentie, quantumtechnologie en defensiesystemen.
Balans tussen bescherming en investeringen
Voor Intelic biedt een nauwere samenwerking met de overheid duidelijke voordelen. Een betrokken overheid kan het vertrouwen van banken en investeerders vergroten en zorgt bovendien voor een stabiele afnemer tijdens de verdere groei van het bedrijf.
Tegelijkertijd schuilt daarin ook een risico. Een gouden aandeel kan investeerders afschrikken wanneer zij vrezen dat de overheid te veel invloed krijgt op bedrijfsbeslissingen of toekomstige financieringsrondes. Volgens Intelic zijn de voorwaarden daarom uitgebreid besproken. Zodra de overeenkomst is ondertekend, kan het bedrijf een eventueel besluit van de Staat om het gouden aandeel te activeren in principe niet meer blokkeren.
Grotere rol voor Nederlandse defensiebedrijven
De investering past binnen een bredere koerswijziging van Defensie. De overheid wil vaker langdurige partnerschappen aangaan met Nederlandse technologiebedrijven die beschikken over strategische kennis. Niet alleen om innovatieve systemen sneller beschikbaar te krijgen, maar ook om kritieke technologie zoveel mogelijk binnen Nederland en Europa te houden.
Dat geldt zeker voor software. Waar drones jarenlang vooral werden gezien als losse vliegende platforms, verschuift de aandacht steeds meer naar de digitale infrastructuur die deze systemen met elkaar verbindt. Juist die software bepaalt in toenemende mate hoe effectief onbemande systemen kunnen samenwerken op het moderne slagveld.
