Hoe bouw je een huis dat CO2 vastlegt in plaats van het uit te stoten? Vooral door het traditionele beton te vermijden. De productie vergt niet alleen veel transport en hitte, maar ook veel meer kalk dan we hebben. Wie straks nog door wil kunnen bouwen, moet de betonconsumptie beperken tot het absolute minimum. Nieuwe betonmakers bieden alternatieven op basis van afval, biomassa en bacteriën.
Termieten bouwen uitgebreide airco-systemen met ondergrondse teeltsystemen, wevervogels hangen aerodynamische grasnesten in hoge bomen en legermieren bouwen bruggen met hun eigen lichaam. Al hun bouwmaterialen zijn gemaakt van natuurlijke grondstoffen uit hun eigen omgeving, biologisch afbreekbaar en vaak ook nog herbruikbaar. Toch lijkt de moderne stadsmens er maar niet in te slagen een bouwwerk neer te zetten dat niet gemaakt wordt van hoog-industriële, veelal vervuilende materialen, gebaseerd op milieuonvriendelijke mijnbouw uit verre landen.
Berucht beton
Neem beton. Een van de meest gebruikte bouwmaterialen, vertrouwd, stevig en goedkoop. Doorgaans de eerste keuze voor wie meer verdiepingen op een klein oppervlak wil neerzetten. Brandveilig, goed te isoleren, veelal waterdicht. Maar de productie en het transport van traditioneel beton kost enorme hoeveelheden CO2, vooral omdat het sleutelingrediënt cement op temperaturen rond de 1400 graden gebakken moet worden. Het World Economic Forum berekende eerder dat de uitstoot van beton daarmee hoger uitkomt dan die van de luchtvaart.
Hoe leuk zou het zijn als je beton kon maken van datzelfde CO2, in plaats van het uit te stoten? CO2 is immers niet alleen een schadelijk broeikasgas, maar ook een belangrijke grondstof voor tal van industriële en natuurlijke processen. Mensen maken er kerosine en isolatiemateriaal van, planten zetten het om in suikers en bladgroen, bomen zetten het om in hout, waterpompen, luchtfilters en groenbemesters, waarop vervolgens weer nieuwe gewassen kunnen groeien. Allemaal vormen van ‘Carbon Capture and Utilisation’ (CCU) – soms door de mens, vaak door de rest van de natuur.
Zelfgroeiende stenen
Enter biobeton en zelf groeiende stenen. Op het Edinburgh Science Festival van 2013 liet een Schotse onderzoeker al zien wat er kon gebeuren als je een levende steen liet maken door een clubje bacteriën. Als je die met het juiste voer in een goede mal huisvestte, maakten ze daarvan een keurige steen met de door jou gewenste dimensies. Door de verschillende micro-organismen af te wisselen, kon hij de stenen zelfs lichtgevend laten maken, of andere eigenschappen geven. Klein probleem: hij wist nog niet hoe hij de beestjes kon overhalen om te stoppen met hun groei. Het zou dus zomaar kunnen dat de steen door zou groeien nadat je hem in je muur gestopt had.
