De ontwikkeling van robots komt in een stroomversnelling. Waar ze tien jaar geleden vooral voorgeprogrammeerde handelingen uitvoerden, kun je ze nu opdrachten geven die ze zelfstandig en rekening houdend met hun context uitvoeren. Nederland heeft sterke troeven in deze ontwikkeling, maar de Nederlandse maakindustrie heeft een flinke achterstand bij het benutten van die kansen. Het opstellen van een nationale robotiseringsagenda is urgent, stellen TNO-experts. Minister Heleen Herbert van Economische Zaken en Klimaat is nog niet overtuigd.
Tijdens het Nationaal Congres Autonomous Systems begin april was een keur aan in Nederland ontwikkelde robotsystemen te zien. Tegelijkertijd publiceerde TNO een alarmerend rapport: zonder robotisering verdwijnt de Nederlandse maakindustrie. Hoewel soms het idee ontstaat dat de maakindustrie uit Nederland is verdwenen met het minimaliseren van de textiel-, auto- en vliegtuigindustrie, zijn de bedrijven in deze sector goed voor 7,2 procent van het bruto binnenlands product (BBP).
TNO stelt dat de productiviteit de komende tien jaar fors omhoog moet. Dat kan door vergaande automatisering en robotisering. Wanneer dat niet gebeurt, ontstaan al binnen twee jaar knelpunten door arbeidskrapte en inefficiënte productie, na tien jaar gevolgd door fabriekssluitingen en afhankelijkheid van buitenlandse leveranciers.
Nederlandse bedrijven aarzelen
“Wat je met name in Azië ziet, is dat de implementatie van robots veel verder is dan in Nederland. Wat we daar echt van kunnen leren is om het gewoon te gaan doen”, stelt Claire Stolwijk, bij de unit ICT, Strategie & Beleid van TNO en een van de auteurs van het rapport. Het is opmerkelijk dat in Azië – waar arbeidskosten laag zijn en het arbeidspotentieel hoog – juist zo wordt ingezet op robotisering, terwijl het Nederlandse bedrijfsleven – geconfronteerd met personeelstekorten en hoge lonen – aarzelt. “In China heerst meer de mentaliteit dat koste wat het kost die machines moeten werken, dus wordt de stap gezet”, verklaart Mark Courage, directeur Smart Industry bij TNO. Nederlandse bedrijven kijken vaak naar de kosten van vandaag, terwijl robotisering zich soms pas over meerdere jaren volledig terugverdient. Zelfs bij een duidelijk gunstige businesscase kiezen ondernemers ervoor om niet te investeren. De makkelijkste weg is toch om gewoon maar te blijven werken zoals het altijd ging. “Het vraagt echt om meer langetermijnvisie”, zegt Stolwijk.
Het vraagt echt om meer langetermijnvisie.”
Heb je geen abonnement? Abonneer
