Op dit moment realiseert Eneco de grootste warmtepompinstallatie van Nederland op het terrein van de rioolwaterzuivering van het Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden, vlakbij de wijk Overvecht.
De pomp is een belangrijk onderdeel van de aquathermie-installatie die een nieuwe bron van warmte voor het warmtenet van de regio gaat vormen. Dagelijks zuivert de rioolwaterzuivering 65 miljoen liter afvalwater. Met de installatie kan Eneco de warmte uit het afvalwater halen en daarmee circa 20.000 woningen voorzien van warmte. De verwachting is dat de installatie eind dit jaar operationeel is.
Engineering Manager Sander Tensen van Eneco legt uit: “Een warmtepomp is eigenlijk een omgekeerde koelkast. Het onttrekt warmte aan één medium, in ons geval gereinigd afvalwater, en het geeft de warmte weer af op een hogere temperatuur, in ons geval stadswarmte. Bij warmtepompen thuis gebeurt hetzelfde: warmte wordt uit de buitenlucht gehaald en binnen op hogere temperatuur ingevoerd. Onze warmtepompinstallatie komt midden op het terrein van de rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI) van Utrecht te staan.”
Een warmtepomp bestaat uit 4 hoofdcomponenten: een warmtewisselaar om de warmte te onttrekken, een warmtewisselaar om de warmte af te staan, een compressor en een expansieklep. Behalve deze hoofdcomponenten zijn er nog een heleboel componenten die erbij komen: een E-motor voor de compressor, een frequentieregelaar voor de E-motor, veiligheidskleppen, een besturingskast, temperatuur en drukopnemers, een smeeroliesysteem, extra vaten en interne warmtewisselaars voor hoger rendement. De gehele installatie bestaat uit 4 grote warmtepompen, elk zo’n 16 meter lang, 4 meter breed en 4 meter hoog, met een totaalgewicht van 60 ton. Vanuit deze grote warmtepompen wordt nog restwarmte teruggewonnen uit de E-motoren en de frequentieregelaars. Met 2 kleine warmtepompen wordt hiermee nog zo’n 1MW extra warmte geproduceerd richting het stadswarmtenet.
Met de warmtepompinstallatie wordt restwarmte uit het gereinigde afvalwater gehaald en gebruikt om het Utrechtse stadswarmtesysteem van warmte te voorzien. In totaal kan circa 15% van de jaarlijkse warmtevraag in Utrecht en Nieuwegein worden voorzien met de warmte uit deze warmtepompinstallatie. De warmtepomp werkt hetzelfde als bij de warmtepompen bij mensen thuis. De restwarmte (in ons geval water, thuis vaak lucht) wordt langs een verdamper geleid. In die verdamper zit een koudemiddel dat bij een lage temperatuur (en druk) verdampt door de toevoer van warmte. Die damp van het koudemiddel wordt door een compressor in druk verhoogd waardoor ook de temperatuur toeneemt. Dan gaat het koudemiddel op hoge druk en temperatuur door een condensor waar het condenseert tot vloeistof, waarbij het zijn warmte weer afgeeft. Na de condensor wordt de vloeistof in druk verlaagd waardoor de temperatuur zakt. Deze koude vloeistof op lage druk gaat weer naar de verdamper en de cyclus begint opnieuw. Om de installatie te kunnen laten functioneren zijn er leidingen gelegd tussen de rioolwaterzuivering en de warmtepompen om het gereinigde rioolwater langs de warmtepompen te sturen. Daarnaast zijn er stadswarmteleidingen gelegd om de warmte vanuit de warmtepompen naar het bestaande stadswarmtenet te sturen.”
