De zeespiegel stijgt, de bodem verzakt en de wetlands verzuipen, en dus vragen de bewoners van New Orleans zich af hoe lang ze nog veilig zijn achter de dijken en stormvloedkeringen die na 2006 mede door Nederlandse bedrijven zijn ontworpen en gebouwd. Kan dit systeem nog worden aangepast aan een relatieve zeespiegelstijging van één of twee meter of moet de stad van de jazz hard nadenken over een gedwongen verhuizing.
Een artikel van de Zweeds/Nederlandse geoloog Torbjörn Törnqvist in het wetenschappelijke tijdschrift Nature Sustainability veroorzaakte afgelopen mei een golf van verontrusting en verontwaardiging in New Orleans. Törnqvist schreef namelijk dat de stad op de lange termijn te maken krijgt met een zeespiegelstijging van vijf tot zeven meter. Het zal dan technisch niet langer mogelijk zijn New Orleans nog te beschermen tegen het oprukkende water. De geoloog die verbonden is aan de Tulane University in New Orleans meent dat het nu al tijd is om na te denken over ‘managed retreat.’ Gebeurt relocatie niet op een geplande manier, dan zullen wind en water zorgen voor een chaotische uittocht waarbij de zwakste groepen de grootste klappen krijgen.
Zo’n verhaal komt hard aan. New Orleans is een stad met een unieke cultuur en identiteit gebaseerd op een gemengde bevolking van Afrikaanse, Franse, Duitse, Engelse, Caribische, Cajun en Italiaanse afkomst. De bewoners voelen zich dan ook sterker dan in de meeste Amerikanen verbonden met hun stad. Een vertrek is voor velen dan ook geen optie. Helena Moreno, de burgemeester van New Orleans, ventileerde haar kritiek op Törnqvist in een open brief waarin ze stelt: ‘zijn studie leunt zwaar op zeer speculatieve lange termijn projecties en lijkt meer bedoeld om publiciteit te genereren dan een bijdrage te leveren aan zinvolle oplossingen’.
Speculatieve projecties? Marc Hijma, een geoloog van Deltares die goed bekend is met de situatie van New Orleans, ziet dat niet zo. ‘Törnqvist vergelijkt de huidige situatie met die van het Eemien, een periode 120.000 jaar geleden waarin de temperaturen vergelijkbaar zijn met die van nu,’ zegt Hijma. ‘In het Eemien, pal voor de laatste ijstijd, stond de zeespiegel 6 tot 9 meter hoger dan nu. Het duurt natuurlijk lang voordat ijskappen op Groenland en Antarctica afsmelten, maar het is aannemelijk dat we nu weer te maken zullen krijgen met een zeespiegelstijging van 6 tot 9 meter. Het kan misschien nog honderden jaren duren, maar uiteindelijk gaan we daarnaartoe.’
Waarschijnlijk stijgen de gemiddelde temperaturen nu sneller dan tijdens het Eemien. Een reden daarvan kan zijn dat de CO2-concentratie in de atmosfeer nu aanzienlijk hoger is: destijds 280 ppm, nu 430 ppm. Hijma: ‘De stijging van de temperatuur had toen natuurlijke oorzaken en nu wordt ze veroorzaakt door menselijke activiteiten, maar dat maakt in principe geen verschil. We weten alleen niet precies hoe snel de zeespiegel tijdens het Eemien steeg. We weten wel dat de zeespiegel na afloop van de laatste ijstijd, 12.000 jaar geleden, maximaal met een meter per eeuw steeg. We kunnen er beter maar rekening mee houden dat dat ook nu weer het geval kan zijn.’
