TSMC breidt zijn Amerikaanse ambities fors uit met mogelijk vier extra chipfabrieken in Arizona. De investering van 100 miljard dollar past binnen een breder handelsakkoord tussen de VS en Taiwan en moet zowel de Amerikaanse chipvoorziening veiligstellen als toekomstige importheffingen beperken.
Volgens berichtgeving van de Financial Times wil het bedrijf vier extra chipfabrieken bouwen in de staat Arizona. Met die uitbreiding zou een investering van nog eens 100 miljard dollar gemoeid zijn, boven op de reeds aangekondigde 165 miljard dollar voor eerdere projecten in de Verenigde Staten. De plannen passen in een bredere geopolitieke en economische herschikking van de halfgeleiderindustrie. De VS willen minder afhankelijk zijn van Aziatische productie, terwijl Taiwan zijn handelsrelatie met Washington wil versterken. In dat kader ondertekenden de Verenigde Staten en Taiwan deze week een handelsakkoord dat voorziet in 250 miljard dollar aan Taiwanese investeringen in Amerikaanse productiecapaciteit.
Een gat van 100 miljard
Een belangrijk deel van die 250 miljard bestond al uit eerder aangekondigde uitbreidingen van TSMC. Vorig jaar kwam het bedrijf met plannen voor nieuwe fabrieken ter waarde van 100 miljard dollar. De oorspronkelijke 65 miljard dollar die onder de vorige Amerikaanse regering werd toegezegd, lijkt buiten dat nieuwe totaal te vallen.
Volgens ingewijden bleef er echter een gat van circa 100 miljard dollar in het akkoord bestaan. Andere Taiwanese bedrijven, waaronder Foxconn, zouden niet in staat zijn dat bedrag te vullen. Daarmee kwam de druk opnieuw bij TSMC te liggen. De vier extra fabrieken in Arizona zouden precies dat ontbrekende bedrag afdekken.
Wat voor chips daar geproduceerd gaan worden en wanneer de fabrieken operationeel worden, is nog niet bekendgemaakt. Wel is duidelijk dat Arizona zich ontwikkelt tot een van de belangrijkste chipclusters buiten Azië.
Al zes fabrieken in aanbouw
De bestaande plannen van TSMC in Arizona zijn al indrukwekkend. Voor 165 miljard dollar bouwt het bedrijf zes chipfabrieken, twee faciliteiten voor geavanceerde packaging en een onderzoekscentrum. Daarmee ontstaat een geïntegreerde campus waar zowel productie als innovatie samenkomen.
De fabrieken moeten chips produceren tot en met een node van 1,6 nanometer. Dat plaatst de Amerikaanse vestiging in de voorhoede van de mondiale halfgeleidertechnologie. TSMC is immers toeleverancier voor bedrijven als Apple, NVIDIA en AMD, die steeds kleinere en krachtigere chips eisen voor smartphones, datacenters en AI toepassingen.
De schaal van de investeringen is uitzonderlijk. Ter vergelijking: de totale wereldwijde investeringen in halfgeleiderproductie lopen jaarlijks in de honderden miljarden, maar zelden concentreert één bedrijf zo’n groot bedrag in één regio buiten zijn thuisbasis.
Heffingen als drijvende kracht
Naast geopolitiek speelt ook handelsbeleid een rol. Onder het nieuwe akkoord krijgen Taiwanese chipbedrijven die in de VS fabrieken bouwen een importvrijstelling. Ze mogen tijdens de bouwfase tot 2,5 keer de productiecapaciteit van die fabrieken heffingsvrij importeren. Zodra de fabrieken operationeel zijn, wordt dat teruggebracht naar 1,5 keer de productiecapaciteit.
Die regeling creëert een directe financiële prikkel om productie naar Amerikaanse bodem te halen. Analisten wijzen erop dat de bestaande investeringen voldoende dekking bieden voor heffingsvrije import tot ongeveer 2032. Daarna zou extra capaciteit nodig zijn om de Amerikaanse markt zonder extra kosten te blijven bedienen.
De vier nieuwe fabrieken lijken in dat licht niet alleen een uitbreiding van productie, maar ook een strategische verzekering tegen toekomstige handelsbarrières.
Arizona groeit uit tot Amerikaans chipcentrum
Arizona ontwikkelt zich snel tot een hightech hub. Het droge klimaat, de beschikbare ruimte en de steun van zowel federale als lokale overheden maken de staat aantrekkelijk voor grootschalige industriële projecten. Tegelijkertijd roept de concentratie van geavanceerde chipproductie in de VS vragen op over beschikbaarheid van technisch personeel, waterverbruik en de veerkracht van de toeleveringsketen.
Wat vaststaat is dat de mondiale chipindustrie steeds sterker wordt verweven met geopolitiek en handelsbeleid. Waar fabrieken vroeger vooral werden gebouwd op basis van kosten en logistiek, spelen vandaag ook strategische autonomie en politieke allianties een doorslaggevende rol.
Met mogelijk tien fabrieken, twee packagingfaciliteiten en een r&d centrum in Arizona verandert TSMC niet alleen het Amerikaanse industriële landschap, maar ook de machtsbalans in de wereldwijde halfgeleiderketen.
