De druk op ASML om zijn activiteiten in China verder terug te schroeven neemt opnieuw toe. Een invloedrijk Amerikaans Congreslid wil nog dit jaar vaart maken met de MATCH Act, een wetsvoorstel dat niet alleen de verkoop van bepaalde chipmachines kan beperken, maar ook het onderhoud aan apparatuur die al bij Chinese chipfabrikanten staat.
John Moolenaar, voorzitter van de China commissie in het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden, wil dat de wet nog voor het einde van het jaar wordt aangenomen. Dat zegt hij tegen De Telegraaf. Dat is opvallend, omdat Nederland juist probeert te voorkomen dat Amerikaanse exportregels rechtstreeks bepalen wat het Nederlandse ASML wel en niet mag doen.
De MATCH Act moet de export van chipproductieapparatuur naar China verder beperken. Het voorstel kan ook gevolgen hebben voor bedrijven buiten de Verenigde Staten wanneer hun machines Amerikaanse technologie, onderdelen of patenten bevatten.
Niet alleen nieuwe machines
Voor ASML gaat het daarmee om meer dan de verkoop van nieuwe apparatuur. De Nederlandse fabrikant mag zijn meest geavanceerde EUV machines al niet naar China exporteren. Ook voor een deel van de minder geavanceerde DUV systemen gelden inmiddels beperkingen.
De MATCH Act kan daar een nieuwe laag aan toevoegen. Het voorstel richt zich namelijk niet alleen op export, maar ook op service en technische ondersteuning. Dat is belangrijk, omdat lithografiemachines na installatie intensief onderhouden moeten worden. Kalibratie, reparaties, softwareupdates en technische ondersteuning zijn nodig om de systemen nauwkeurig en productief te houden. Daarmee kan de wet dus ook machines raken die ASML jaren geleden al aan Chinese klanten heeft geleverd.
Moolenaar noemt onder meer Huawei en chipfabrikanten SMIC, Hua Hong, CXMT en YMTC als bedrijven waarvoor strengere regels zouden moeten gelden. Volgens hem moet worden voorkomen dat geavanceerde chiptechnologie bijdraagt aan de verdere ontwikkeling van de Chinese militaire en technologische industrie.
Nederland verzet zich tegen Amerikaanse greep
Voor Nederland zit het gevoelige punt vooral in de reikwijdte van de Amerikaanse wet. Washington zou via Amerikaanse technologie in Nederlandse machines in feite kunnen bepalen aan wie ASML zijn producten mag leveren en welke klanten het bedrijf nog mag ondersteunen.
De Nederlandse regering ziet dat als een aantasting van de eigen zeggenschap over exportbeleid. Handelsminister Sjoerd Sjoerdsma reisde eerder dit jaar naar Washington om de Nederlandse bezwaren toe te lichten. Premier Rob Jetten sprak onlangs tijdens een bezoek aan New York ook met president Donald Trump over de kwestie.
Jetten zei eind september vertrouwen te hebben in een overeenkomst die voor beide landen werkbaar is. Moolenaar lijkt voorlopig echter niet van plan de druk te verminderen. Hij wil dat de MATCH Act wordt opgenomen in wetgeving die nog voor het einde van het jaar wordt aangenomen.
