China boort dieper dan ooit in het Tarimbekken en koppelt geologisch onderzoek direct aan commerciële productie. Dat maakt het gebied tot een proeftuin voor ultradiepe olie- en gaswinning.
China heeft een nieuwe mijlpaal bereikt bij de winning van olie en gas op extreme diepte. Het Fuman-olieveld in het Tarimbekken heeft inmiddels voor meer dan 26,8 miljoen ton olie-equivalent geproduceerd uit gesteentelagen die dieper dan 6 kilometer onder de Taklamakanwoestijn liggen.
Volgens staatsoliebedrijf China National Petroleum Corporation (CNPC) gaat het om 20,36 miljoen ton ruwe olie en 8,15 miljard kubieke meter aardgas. Daarmee groeit het gebied uit tot een belangrijk laboratorium voor technieken waarmee fossiele brandstoffen uit steeds moeilijker bereikbare reservoirs kunnen worden gewonnen.
Gesteente van meer dan 8 kilomter diep
Een belangrijke nieuwe stap vond plaats bij de exploratieput Zhentan-1. Daar haalden ingenieurs gesteentekernen omhoog vanaf een diepte van 8.080 meter. De monsters zijn afkomstig uit formaties die circa 500 miljoen jaar geleden zijn ontstaan.
Onderzoekers kunnen hiermee onder meer bepalen hoe dik potentiële olie- en gaslagen zijn, hoe organisch materiaal zich heeft ontwikkeld en of zich op zulke dieptes economisch winbare koolwaterstoffen bevinden.
Dat is technisch relevant, want bij ultra-diep boren lopen temperatuur, druk en mechanische belasting sterk op. CNPC ontwikkelde voor eerdere projecten in het Tarimbekken onder meer hittebestendige boorvloeistoffen en installaties die bestand zijn tegen zeer hoge belastingen. Het bedrijf boorde elders in het bassin inmiddels zelfs tot meer dan 10 kilometer diepte.
Lees ook: twee grote waterbronnen ontdekt onder Taklamakanwoestijn in China
Honderden ultra-diepe putten
In het Fuman-olieveld zijn inmiddels 485 ultra-diepe putten geboord. Daarvan hebben 133 putten elk meer dan 100.000 ton olie-equivalent geproduceerd. Bij 464 putten ligt de cumulatieve productie boven 10.000 ton.
De schaal waarop China deze techniek toepast is opvallend. CNPC meldde eerder dat het aantal Chinese putten dieper dan 6.000 meter tussen 2017 en eind 2024 steeg van ongeveer honderd naar 1.860. Het Tarimbekken neemt daarbij een groot deel van de diepste boringen voor zijn rekening.
Waarom China steeds dieper boort
De beweging naar grotere diepte is deels uit noodzaak geboren. Veel gemakkelijk bereikbare olie- en gasvoorraden zijn al uitgebreid onderzocht, terwijl in het Tarimbekken juist enorme hoeveelheden koolwaterstoffen in diepe en zeer oude gesteentelagen liggen.
Dat maakt de regio strategisch belangrijk voor China. Tegelijkertijd stijgen bij dergelijke dieptes de kosten, technische risico’s en energiebehoefte van de winning aanzienlijk. De werkelijke doorbraak zit daarom niet alleen in het bereiken van 8 kilometer diepte, maar vooral in de vraag of China ultra-diepe reservoirs langdurig, veilig en tegen aanvaardbare kosten kan exploiteren.
