Een thuisbatterij kopen is een investering voor de lange termijn.
De opbrengst komt niet alleen uit het opslaan van zonnestroom. Een batterij kan ook worden ingezet om elektriciteit op gunstige momenten in te kopen en later te gebruiken of om deel te nemen aan energiemarkten. Welke opbrengst mogelijk is, hangt onder meer af van het energieverbruik, de zonnepanelen, de stroomprijzen en de manier waarop de batterij wordt aangestuurd.
De aansturing is een belangrijk onderdeel van een slim energiesysteem. De omstandigheden op de energiemarkt veranderen voortdurend en ook een thuisbatterij zelf verandert tijdens zijn levensduur. De prestaties kunnen bijvoorbeeld afnemen door degradatie. Wie een thuisbatterij tien tot twintig jaar wil gebruiken, heeft er dus belang bij dat het systeem niet alleen bij de installatie goed presteert, maar ook daarna actief wordt beheerd voor optimale prestaties.
Waaruit bestaat actief beheer?
Actief beheer gaat verder dan kijken of een batterij technisch nog werkt. Het doel is om het batterijsysteem gedurende de levensduur zo optimaal mogelijk te laten presteren. Daar horen verschillende werkzaamheden bij:
- 24/7 monitoring van de batterij: afwijkingen, storingen en technische problemen worden vroeg in de software gesignaleerd en kunnen online of door een monteur worden opgelost.
- Periodiek onderhoud: de installatie wordt uitgelezen, gecontroleerd en onderhouden om de technische werking op peil te houden.
- Software-updates: batterij, omvormer en energiemanagementsysteem moeten met actuele software blijven werken.
- Monitoring van de energiemarkt: energieprijzen, handelsmogelijkheden en de prestaties van energieleveranciers veranderen voortdurend.
- Analyse van laadcycli en handelsresultaten: niet alleen de opbrengst telt, maar ook de slijtage die tegenover het gebruik van de batterij staat.
Wie meer wil weten over de verschillende onderdelen van actief beheer, leest hier meer over actief beheer van thuisbatterijen.
Het analyseren van laadcycli, marktprijzen en handelsresultaten vraagt tijd, kennis en dagelijkse aandacht. Het verschil zit dan niet alleen in het oplossen van een storing, maar ook in de vraag of de batterij op dat moment nog op de meest geschikte manier wordt ingezet.
Een klein rendementsverschil wordt over twintig jaar groot
Stel dat een thuisbatterij in een bepaald scenario gemiddeld €1.500 per jaar aan financiële opbrengst realiseert. Als het systeem structureel 20 procent minder rendement behaalt door minder optimale aansturing, betekent dat €300 minder opbrengst per jaar. Over tien jaar is dat €3.000. Over twintig jaar loopt het verschil op tot €6.000.
Dit is geen voorspelling van wat een thuisbatterij daadwerkelijk oplevert of aan rendementsverlies kan hebben. De werkelijke opbrengst hangt af van onder meer het energieprofiel, de stroomprijzen, de gekozen aansturing en de ontwikkeling van de energiemarkt. Het voorbeeld laat vooral zien waarom een relatief klein rendementsverschil op jaarbasis over een lange gebruiksperiode relevant wordt.
Bij een investering die jarenlang meegaat, is het dus interessant om niet alleen naar de aanschafprijs en de prestaties op dag één te kijken. De vraag is ook wie ervoor zorgt dat het systeem goed blijft functioneren.
Het open ecosysteem begint al bij de aanschaf
Daarmee komt een ander punt in beeld dat bij het vergelijken van thuisbatterijen gemakkelijk onderbelicht blijft: hoeveel vrijheid houd je na de installatie?
Sommige systemen werken binnen een gesloten ecosysteem. De batterij, software en energieleverancier zijn dan sterk aan elkaar gekoppeld. Dat kan voordelen hebben voor de integratie, maar het beperkt ook de keuzevrijheid wanneer je later van leverancier wilt veranderen.
Bij een open ecosysteem zijn de verschillende onderdelen minder afhankelijk van één partij. De batterij kan samenwerken met verschillende energieleveranciers en de eigenaar houdt de mogelijkheid om over te stappen wanneer een andere leverancier betere voorwaarden of een betere aansturingsstrategie biedt.
Dat is niet alleen een kwestie van gemak. Het kan ook invloed hebben op het rendement op lange termijn. Een energieleverancier die vandaag interessant is, hoeft dat over vijf of tien jaar niet nog steeds te zijn. Energieprijzen, vergoedingen, handelsstrategieën en voorwaarden kunnen veranderen.
De keuze voor een open systeem maak je dus al op het moment dat je een thuisbatterij en installateur kiest. Wie pas na de installatie ontdekt dat de batterij aan één leverancier of platform is gekoppeld, heeft minder mogelijkheden om in te spelen op veranderingen.
Kijk verder dan de batterij zelf
Wie verschillende thuisbatterijen vergelijkt, kijkt al snel naar capaciteit, vermogen, prijs en garantie. Die informatie blijft belangrijk, maar vertelt niet het hele verhaal.
Ook de partij die de batterij installeert verdient aandacht. Hoe wordt de batterij gedimensioneerd? Is er een technische schouw? Welke ondersteuning is er na de installatie? Wordt het systeem gemonitord? Wie voert software-updates uit? En wat gebeurt er wanneer de prestaties afnemen?
Een goede installateur kijkt niet alleen naar het product, maar naar de complete energiesituatie en de manier waarop de batterij op langere termijn wordt gebruikt. Ook kennis van dynamische energietarieven, monitoring en slim energiebeheer hoort daarbij.
De installatie is niet het eindpunt
Een thuisbatterij is een investering voor vijftien of twintig jaar. In die periode veranderen de energiemarkt, software, energieprijzen en de manier waarop batterijen kunnen worden aangestuurd. Ook de batterij zelf verandert door degradatie.
Actief beheer kan helpen om gedurende die periode op deze veranderingen in te spelen. Daarvoor is wel een systeem nodig dat voldoende vrijheid biedt om van strategie, software of energieleverancier te veranderen.
Wie zich oriënteert op een thuisbatterij doet er dan ook goed aan om niet alleen te vragen “Wat kost de batterij?”, maar ook “Hoe wordt mijn batterij de komende tien of twintig jaar beheerd?”
Dat antwoord kan uiteindelijk net zo belangrijk zijn voor het rendement als de batterij die aan de muur hangt.
Over de auteur
Meint Schepers is verduurzamingsadviseur bij Domogo en schrijft over thuisbatterijen, energieopslag en slimme energiesturing. Hij vertaalt ontwikkelingen in de energiemarkt naar begrijpelijke en praktische informatie.
