Over amper vijfentwintig jaar moet Nederland klimaatneutraal zijn. Niet alleen de huishoudens, ook de industrie en het zware transport. Een graadmeter voor hoever het hiermee staat is het havenindustrieel complex van Rotterdam. Wat is de stand van zaken op het vlak van groen en blauw energie- en grondstoffengebruik?
Een belangrijke pijler van de energietransitie in de Rotterdamse haven is de ontwikkeling van een groen waterstofsysteem. Het tempo van deze ontwikkeling is onderhevig aan meerdere factoren, zoals vraag en aanbod en de prijsontwikkeling van hernieuwbare én fossiele energie en grondstoffen. Daarnaast oefent de hoogte van nationale en Europese subsidies invloed uit. Ook het beprijzen van kooldioxide-uitstoot via het Emission Trading System (ETS) is een factor. Basaal voorwaardelijk is het tempo waarin windenergie op zee opgeschaald wordt. Voor groene waterstof van elektrolysers is immers groene stroom nodig. En in Nederland betekent dat vooral windenergie. De bouw van elektrolysers gaat min of meer gelijk op met die van windparken.
Waterstof heeft in Nederland een veelheid aan industriële toepassingen. Het wordt gebruikt bij de raffinage van aardolie (kraken en ontzwavelen, ca. 36% van het totale gebruik), voor de productie van ammoniak (32%) en methanol (6,8%), als restgas benut voor het opwekken van hoge temperaturen (15,4%), en voor tal van andere industriële processen en producten (9,6%). Volgens een studie van het Planbureau van de Leefomgeving (Productie, import, transport en opslag van waterstof in Nederland, 2024) telde dit in 2019 op tot 1.500 kiloton waterstof.
Voor groene waterstof van elektrolysers is immers groene stroom nodig. En in Nederland betekent dat vooral windenergie”
Om 1.269 kiloton grijze waterstof (minus 231 kiloton restgas) met een energiewaarde van 152 petajoule te vervangen door groene waterstof van elektrolysers zou 15 GW aan opgesteld windturbinevermogen nodig zijn. Goed voor meer dan de helft van het huidige totale Nederlandse elektriciteitsverbruik. Het Rijk koestert inderdaad de ambitie om in 2033 een vermogen van 23 GW aan windparken op de Noordzee te realiseren. Op dit moment is dat nog 4,7 GW. En hierbij moet ook bedacht worden dat windstroom zeker niet exclusief benut zal worden voor waterstofproductie. Meer dan de helft zal naar directe elektrificatie (voertuigen, warmtepompen, machines) gaan.
