Oekraïne heeft 40 blusrobots gekocht die worden ingezet na Russische raketaanvallen. De robots worden gemaakt door een klein bedrijf aan de Franse Atlantische kust.
In de nacht van 24 op 25 november vorig jaar vuurden de Russen 460 drones en 22 raketten af op Oekraïne. De verwoesting was enorm. Gebouwen werden vernietigd of vlogen in brand. En precies toen liep de Franse ondernemer Cyrille Kabbara rond in Oekraïne. Hij had in de maanden ervoor 40 van zijn blusrobots aan het land geleverd.
“Gaan jullie die robots nu inzetten?”, vroeg Kabbara aan de Oekraïense autoriteiten.
“Mijnheer Kabbara”, was het antwoord van Andriy Danik, directeur van de landelijke veiligheidsdienst State Emergency Service of Ukraine (SESU). “Die robots zetten we vrijwel elke dag in. Jullie robots redden levens.”
Kabbara’s bedrijf Shark Robotics maakt de zogeheten ‘Colossus’-robot. Het is een soort Humvee onder de blusrobots: stoer, robuust en schijnbaar popelend om gevaarlijk terrein op te gaan. De terreinwagen met rupsbanden weegt ruim 500 kilo, kan 3.000 liter water per minuut spuiten met een bereik van bijna 300 meter en is onder ideale omstandigheden tot op 1 kilometer afstand te besturen. Alle onderdelen zijn getest op de inzet in radioactief besmette gebieden.
In 2024 tekende Shark Robotics een contract met de Poolse brandweer. Bij een demonstratie-oefening destijds waren ook Oekraïense collega’s uitgenodigd. Die waren onder de indruk en plaatsten een bestelling. Dat ging via een Frans steunfonds voor Oekraïne (zie kader). Shark Robotics produceerde vervolgens in een recordtijd van zeven maanden 40 robots, leverde die aan Kiev en de Franse overheid betaalde.
“We bestaan sinds 2016 en Oekraïne is op dit moment onze grootste klant”, vertelt directeur public affairs Bruno Cruchant. “We zijn bezig met de voorbereidingen om in Oekraïne een vestiging van ons bedrijf te openen. Om dicht bij het terrein en dicht bij de gebruiker te zitten.”
Aantal doden onder brandweermensen neemt af
De robots worden ingezet in oorlogsgebied, benadrukt hij. “Raket- en droneaanvallen op Oekraïne zorgen voor enorm veel schade en branden. De robot kan makkelijk dichtbij komen zonder dat brandweermensen risico hoeven te lopen. Dat is in Oekraïne belangrijk omdat Rusland vaak zogeheten ‘double tap strikes’ uitvoert. Ze doen een eerste beschieting en zodra er hulpverleners ter plekke zijn op de plaatsen van de inslagen, vuren ze nog een tweede salvo af om ook de reddingswerkers te doden. In die omstandigheden zijn robots ideaal. De Oekraïners zeggen dat het aantal doden onder brandweermensen één derde is van wat het was vóór onze robots werden ingezet.”
De Colossus is feitelijk veel méér dan een blusrobot. Bij Shark Robotics noemen ze het ‘een Zwitsers zakmes’. Hij wordt gemaakt met verschillende modules, die hem ideaal maken voor risicogebieden. De standaardversie beschikt over een spuitmond en een camera (met automatische reiniging van de lens) en kan 10 tot 12 uur achtereen autonoom werken met de ingesloten lithium-ion-accu’s. Maar er kunnen ook een krachtige lichtinstallatie, een rookverdrijver en zuurstofvoorziening op worden gemonteerd. Er zijn Colossus-varianten met een forse schuiver om obstakels te verwijderen, met een rek voor 500 kilo aan vracht, en met een stretcher-brancard voor het vervoeren van gewonden. De robot is klein genoeg om door deurposten te kunnen, sterk genoeg om een auto voort te trekken en beweeglijk genoeg om een trap op te rijden.
Veel details over de gebruikte technieken en materialen geeft Shark Robotics niet prijs. Want de concurrentie kijkt mee, zeggen ze. “We gebruiken veel aluminium, dat is licht, sterk en hittebestendig”, wil Cruchant wel kwijt. “Voor de Colossus hebben we ook een eigen koelsysteem ontwikkeld. En de isolatie van de accu is natuurlijk essentieel: die moet honderden graden Celsius kunnen weerstaan.”
Shark Robotics boekt nu jaaromzet van 10 tot 15 miljoen
Topman Cyrille Kabbara van Shark Robotics kwam op het idee van de blusrobot toen hij nog in het Franse leger werkte. Hij zat bij een speciale eenheid en werd ingezet in crisisgebieden als Afghanistan en de Sahel-regio. Daar zag hij hoe robots mijnen opspoorden en uitschakelden.
Eenmaal terug in Frankrijk nam hij contact op met oud-militairen bij de brandweer van Parijs. Hij stelde voor om een blusrobot te ontwikkelen, naar het voorbeeld van de defensie-robots die mijnen opruimden. De Parijse brandweer had belangstelling, Kabbara richtte in 2016 zijn bedrijf op, nam ingenieurs in dienst en de robot werd gemaakt.
Inmiddels heeft het bedrijf, gevestigd in badplaats La Rochelle, zo’n 85 mensen in dienst, waarvan één derde zich bezighoudt met R&D. In 2023 werd 10 miljoen aan kapitaal binnengehaald dankzij een investeerder. De jaaromzet schommelt nu tussen de 10 en 15 miljoen euro. De startup van 2016 is een geoliede machine geworden. “We kunnen nu in principe in vijf dagen één Colossus in elkaar zetten”, zegt Cruchant.
“In 2019 maakte de hele wereld kennis met Colossus. Toen werd de robot ingezet in de Notre-Dame die in brand was gevlogen: de beelden daarvan waren overal te zien. Colossus was ideaal voor dat werk. De kathedraal dreigde in te storten. Delen van het dak kwamen brandend naar beneden. Gesmolten lood van de torenspits viel. De temperatuur was rond de 800 graden, er was overal rook. De Colossus heeft daar, binnen in de Notre-Dame, tien uur lang zijn werk staan doen, in omstandigheden die voor brandweermensen extreem gevaarlijk zijn.”
De Colossus is sinds 2016 aan 25 landen verkocht. Ze rijden rond bij de brandweer in Parijs en Marseille en in onder meer Italië, Roemenië, Thailand, Singapore en India. “We krijgen nu vaker vragen binnen van bedrijven, zoals luchthavens, zeehavens en raffinaderijen. We werken ook aan een Colossus-variant die op rails kan rijden. Denk aan metro’s: als in ondergrondse metrotunnels brand uitbreekt is het extreem gevaarlijk voor brandweermensen om daar in de buurt te komen.”
En er liggen meer innovaties in het verschiet. De Colossus wordt nu nog op afstand bestuurd via communicatie op vaste frequenties. Dat wordt aangepast. De nieuwste robotvariant, die Colossus 2.4 is gedoopt, kan alle communicatiesystemen huisvesten die de klant wil, inclusief militaire systemen en satellieten. “Dan kan je de robot bij wijze van spreken vanaf het andere eind van de wereld besturen.” De 2.4 rijdt ook sneller: 12 kilometer per uur in plaats van de 5 kilometer per uur van de bestaande versie.
“We investeren ook flink in AI. Dat doen we in eigen huis. Onze robots worden autonomer en moeten in moeilijk gebied, denk aan ruimtes met veel rook, dankzij AI zelf de weg kunnen vinden, zelfstandig een trap op kunnen of zelf obstakels kunnen ontwijken. De Colossus kan straks dankzij AI ook beter slachtoffers herkennen op de plaats waar de robot wordt ingezet.”
Shark Robotics is in gesprek met het Franse leger om in de toekomst ook puur militaire robotvoertuigen te gaan maken. “Bijvoorbeeld voor logistieke taken of om drones uit te schakelen”, vertelt Cruchant. Onder leiding van het ministerie van Defensie wordt door overheidsdiensten en bedrijven gepraat over de ontwikkeling van ‘het Franse leger van de toekomst’. De Colossus kan daar een rol vervullen. “Dat is niet zozeer een commerciële kans maar eerder een verantwoordelijkheid die we als Frans bedrijf hebben, gezien alle internationale spanningen.”
200 miljoen euro Frans steunfonds voor wederopbouw in Oekraïne
Frankrijk heeft een Oekraïnefonds. Daarin heeft de overheid 200 miljoen euro gestort. Dat geld is bedoeld voor Franse bedrijven die meehelpen bij het (her)opbouwen van vernietigde infrastructuur in Oekraïne.
Vorig jaar zijn 19 projecten geselecteerd die worden gefinancierd met geld uit het fonds. Het gaat in meerderheid om voorstellen van kleine innovatieve bedrijven. Shark Robotics was één van de uitverkorenen, met de bouw van 40 blusrobots voor een totaalbedrag van 15,5 miljoen euro, inclusief alle modules en het transport. De gemiddelde verkoopprijs van één Colossus bedraagt rond de 200.000 euro.
Vanuit het Franse Oekraïne Fonds kregen ook verschillende medische projecten financiële steun, waaronder een bedrijf dat mobiele klinieken opzet om oorlogsslachtoffers met geamputeerde ledematen te helpen. Een Frans bedrijf dat mobiele generatoren met zonnepanelen levert kon ook aan de slag in Oekraïne. En twee andere bedrijven mogen met steun van het fonds een woonwijk aanleggen die zelfvoorzienend moet zijn met water en energie.
