Kunnen grote kerncentrales of kleine modulaire reactoren nog een rol spelen bij het halen van klimaatdoelen? Het Nederlands-Franse bedrijf Thorizon gelooft van wel en ontwerpt een kleine, modulaire gesmoltenzoutreactor die afgewerkte kernbrandstof kan recyclen. Een Canadese auteur denkt echter dat kernenergie ‘te laat’ en ‘te duur’ is om vóór 2050 een rol te spelen.
Rond de laatste eeuwwisseling was er sprake van een nucleaire renaissance. Het Franse EDF/Areva had het ontwerp van de EPS (European Pressurized Water Reactor) en het Amerikaanse Westinghouse presenteerde zijn AP1000. Beide designs zouden eenvoudiger, veiliger en groter zijn, wat zou resulteren in goedkopere kernenergie. Die belofte is niet waargemaakt. Zowel bij het bouwen van de AP1000 in de VS als de EPS in Frankrijk, Finland en het Verenigd Koninkrijk liepen de kosten en tijdschema’s zo gierend uit de hand dat de animo voor grote centrales in de VS en Europa is gekelderd.
De conclusie lijkt duidelijk: door de hoge kapitaals- en bouwkosten is de energie van kerncentrales te duur. Volgens Lazard, het Amerikaanse bedrijf dat dit nauwkeurig bijhoudt, ligt de Levelized Cost of Energy (LCOE) van kerncentrales op dit moment tussen de $130 en $200 per MWh. Voor zonnecentrales ligt dit tussen $29 en $92 per MWh en voor onshore wind tussen $27 en $73 per MWh. Zelfs onshore wind gecombineerd met opslag is volgens Lazard aanzienlijk goedkoper dan kernenergie.
Kernenergie kan qua prijs dus niet concurreren met wind en zon. Toch meent Rafael Grossi, directeur-generaal van het Internationale Energieagentschap, dat de wereld meer kernenergie nodig heeft. ‘De wereld heeft in 2024 de grens van 1.5 °C opwarming doorbroken terwijl de vraag naar energie stijgt,’ aldus Grossi. ‘Het ene na het andere technologiebedrijf is nu op zoek naar kernenergie om hun datacenters te kunnen opereren met low-carbon elektriciteit.’ Ze kijken daarbij volgens Grossi naar grote centrales maar vooral ook naar SMR’s (kleine modulaire reactoren).
Kleine modulaire reactoren zijn de smaak van het decennium. Volgens het Internationaal Atoomenergie Agentschap werken op dit moment meer dan 80 bedrijven en wetenschappelijke instellingen aan prototypen of demonstratiemodellen van kernreactoren met een vermogen van minstens 10MWe en maximaal 300 MWe. Waarom? Ze zullen aanzienlijk goedkoper zijn dan grote kerncentrales. Dat verlaagt de drempel om in kernenergie te stappen. Daarnaast bestaat het idee dat modulaire reactoren uiteindelijk goedkoper zullen worden wanneer ze eenmaal massaal geproduceerd kunnen worden,
