Met de R&D Top 50 van 2025 presenteren TW, TNO en VNO-NCW opnieuw een scherp beeld van de bedrijven die het meest investeren in onderzoek en ontwikkeling op Nederlandse bodem. Waar vorig jaar nog een Top 30 werd samengesteld, ligt er dit jaar een bredere en completere lijst. De uitbreiding naar 50 bedrijven toont niet alleen de vertrouwde zwaargewichten, maar ook een opkomende laag van scale-ups, deeptechbedrijven en internationale spelers die groeiende R&D-teams aansturen vanuit Nederland. De lijst laat een ecosysteem zien dat steeds hechter, gevarieerder en innovatiever wordt.
Net als in eerdere edities is de ranglijst gebaseerd op vrijwillig aangeleverde gegevens van bedrijven. Dat betekent dat de lijst geen volledig overzicht formeert van alle grootste R&D-investeerders in Nederland, maar een representatieve weergave van bedrijven die actief inzicht willen geven in hun R&D-inspanningen. De rijkdom van de dataset maakt het mogelijk trends te duiden, sectoren te vergelijken en verschuivingen zichtbaar te maken.
Uitbreiding naar een Top 50
De uitbreiding van de ranglijst van 30 naar 50 bedrijven is niet alleen een optische verbreding. De onderkant van de lijst bevat een aantal nieuwe categorieën bedrijven die in eerdere edities buiten beeld bleven. Zo verschijnen er dit jaar meer AI- en deeptechbedrijven, meer biotech en medische technologie, en opvallend veel agri-foodbedrijven die Nederlandse R&D inzetten voor wereldwijde groei.
Waar de lijst van 2024 vooral werd gedomineerd door gevestigde partijen in de hightechsector, telecom en de maakindustrie, laat de nieuwe Top 50 van 2025 zien dat er in Nederland een brede innovatiegolf plaatsvindt. Opvallend is dat verschillende jonge bedrijven voor het eerst in de lijst verschijnen met bescheiden absolute R&D-investeringen, maar met hoge groeipercentages. Dat maakt de Top 50 niet alleen een ranglijst van grote besteders, maar ook een momentopname van bedrijven die in Nederland ambitieus in hun toekomst investeren.
ASML opnieuw veruit de grootste
Aan de top van de lijst verandert er weinig. ASML voert opnieuw de ranglijst aan, met maar liefst €3,0 miljard aan R&D-uitgaven in Nederland. Daarmee blijft het bedrijf uit Veldhoven niet alleen de leider in de Nederlandse R&D-wereld, maar groeit het opnieuw ten opzichte van de €2,8 miljard van vorig jaar weer. De R&D-activiteiten van ASML vormen op zichzelf een aanzienlijk deel van de totale bedrijfs-R&D in Nederland. Ook het aandeel van Nederlandse R&D ten opzichte van de wereldwijde R&D blijft met 70 procent zeer substantieel. De groei in absolute investeringen houdt verband met de voortdurende ontwikkeling van EUV- en High-NA-technologie, waarvan een groot deel in Nederland wordt vormgegeven.
