Het Amsterdamse Skytree krijgt een ontwikkelingslening van 1 miljoen euro voor zijn eerste CO₂ project buiten Nederland. In IJsland wil het bedrijf vanaf 2028 koolstofdioxide rechtstreeks uit de buitenlucht halen en verkopen aan lokale bedrijven. Aardwarmte moet een belangrijk deel van de benodigde energie leveren.
De lening komt van Invest International, de financieringsinstelling die voor 51 procent in handen is van de Nederlandse staat en voor 49 procent van ontwikkelingsbank FMO. Het geld is nog niet bedoeld voor de bouw van de installatie zelf. Skytree gebruikt het voor engineering, vergunningen, onderzoek naar de locatie en het omzetten van intentieverklaringen van toekomstige klanten in definitieve afnamecontracten.
De ontwikkelingsfase loopt volgens het bedrijf gedurende 2026 door. Daarna volgt de voorbereiding van de locatie. De machines moeten in 2028 worden geïnstalleerd, waarna ook de commerciële productie van CO₂ moet beginnen.
Dat uitgerekend IJsland CO₂ uit de lucht wil halen klinkt misschien vreemd. Toch importeert het land momenteel het grootste deel van de CO₂ die bedrijven gebruiken. Koolstofdioxide is namelijk ook een industriële grondstof. Glastuinbouwbedrijven gebruiken het om planten sneller te laten groeien, terwijl het ook nodig is voor frisdrank, voedselverpakkingen en droogijs.
Minder afhankelijk van fabrieken
Die CO₂ komt nu vaak vrij als bijproduct van bijvoorbeeld ammoniakproductie, olieraffinage en andere industriële processen. Volgens Skytree staat die aanvoer steeds meer onder druk. Fabrieken slaan afgevangen CO₂ vaker permanent ondergronds op, transport over grote afstanden is duur en schommelingen op de energie en grondstoffenmarkt kunnen de beschikbaarheid beïnvloeden.
Skytree kiest daarom een andere bron: gewone buitenlucht. Met Direct Air Capture, meestal afgekort tot DAC, wordt lucht door een installatie gevoerd waarin een vast materiaal de CO₂ bindt. Het materiaal bevat amines, chemische verbindingen die koolstofdioxide kunnen vasthouden. Zodra het verzadigd is, wordt het in een vacuümomgeving verwarmd. Daarbij komt de CO₂ weer vrij en kan die als geconcentreerd gas worden opgevangen.
Juist bij die stap heeft IJsland een voordeel. Voor het proces is zowel elektriciteit als warmte nodig en het land beschikt over grote hoeveelheden geothermische energie. Het materiaal in de installaties van Skytree wordt volgens het bedrijf grotendeels rond 80 graden Celsius verwarmd, waardoor relatief lage temperatuurwarmte bruikbaar is.
CO₂ kopen zonder zelf een machine te hebben
Het IJslandse project wordt een zogenoemd Skypark. Daarbij verkoopt Skytree niet simpelweg een DAC installatie aan één klant, maar bouwt het een regionale productielocatie. Een lokale energie en locatiepartner levert grond en energie, investeerders financieren het project en bedrijven in de omgeving sluiten langlopende contracten voor de geproduceerde CO₂. Zij hoeven zelf geen afvanginstallatie te kopen of te beheren.
In Nederland werkt Skytree al aan een eerste Skypark met Lingezegen Energy. Dat project werd in juni aangekondigd. IJsland wordt de eerste internationale toepassing van hetzelfde model. Skytree zegt inmiddels op meer plaatsen in de wereld vergelijkbare projecten te ontwikkelen.
