Netbeheerder TenneT wil 800 kilometer aan bestaande hoogspanningsverbindingen verzwaren. Door de huidige geleiders te vervangen, moet over deze verbindingen ongeveer 30 procent meer elektriciteit kunnen worden vervoerd. Daarmee wil de netbeheerder extra ruimte creëren op het overvolle Nederlandse stroomnet, zonder overal nieuwe hoogspanningsmasten te hoeven plaatsen.
De ingreep maakt deel uit van een bredere aanpak om de transportcapaciteit van het Nederlandse elektriciteitsnet te vergroten, zo meldt De Telegraaf. Door de groei van elektrische auto’s, warmtepompen en de elektrificatie van de industrie stijgt de vraag naar stroom snel. Tegelijkertijd zorgen zonneparken en windmolens voor steeds grotere hoeveelheden elektriciteit die via het net moeten worden afgevoerd.
Nieuwe hoogspanningsverbindingen aanleggen kost echter jaren. Er zijn vergunningen, grond en omvangrijke bouwwerkzaamheden voor nodig. TenneT zoekt daarom ook naar manieren om bestaande infrastructuur intensiever te gebruiken.
Nieuwe geleiders op bestaande masten
De belangrijkste ingreep bestaat uit het vervangen van de geleiders die tussen de hoogspanningsmasten hangen. Deze moeten grotere elektrische stromen kunnen transporteren, zonder dat de temperatuur te hoog oploopt of de leidingen te ver doorzakken.
Daar komt meer bij kijken dan alleen het ophangen van nieuwe draden. Volgens TenneT worden tijdens de werkzaamheden ook isolatoren en bliksemdraden vervangen. Waar nodig worden de stalen constructies van hoogspanningsmasten versterkt en funderingen verbeterd. Sommige daarvan zijn inmiddels vijftig jaar oud.
Het programma richt zich onder meer op het Nederlandse 380 kilovoltnet, dat grote hoeveelheden elektriciteit over lange afstanden transporteert.
Miljardeninvesteringen in stroomnet
De verzwaring staat niet op zichzelf. Begin 2025 kondigde TenneT al een omvangrijk programma aan waarbij in tien jaar tijd ongeveer 600 kilometer bestaande hoogspanningsverbinding zou worden opgewaardeerd. Daarnaast stonden 400 kilometer nieuwe bovengrondse verbindingen op de planning.
Voor de werkzaamheden sloot TenneT contracten met verschillende bouwbedrijven en technische dienstverleners. Met die raamovereenkomsten was ongeveer 1,75 miljard euro gemoeid. De netbeheerder sprak destijds van een verdrievoudiging van het bestaande werkpakket.
De nu genoemde 800 kilometer ligt boven de eerder aangekondigde 600 kilometer. Of het programma daadwerkelijk is uitgebreid of dat TenneT een andere afbakening hanteert, is nog niet duidelijk.
Meer capaciteit betekent niet direct meer aansluitingen
De extra transportcapaciteit kan helpen om knelpunten op het hoogspanningsnet te verminderen. Toch betekent 30 procent meer capaciteit op een verbinding niet automatisch dat bedrijven of huishoudens meteen een nieuwe aansluiting kunnen krijgen.
Daarvoor moeten ook de aangesloten transformatorstations en regionale elektriciteitsnetten voldoende capaciteit hebben. Bovendien kan een knelpunt op een andere plek in het netwerk de beschikbare ruimte alsnog beperken.
TenneT onderzoekt ondertussen ook hoe bestaande verbindingen zonder fysieke aanpassingen zwaarder kunnen worden belast. Binnen het programma MaxLimit worden de technische grenzen van onderdelen van het hoogspanningsnet opnieuw berekend. Bij 113 onderzochte netschakels bleek volgens TenneT gemiddeld 10 tot 20 procent meer transportvermogen mogelijk.
Een belangrijke factor daarbij is de koeling van hoogspanningslijnen. Bij gunstige weersomstandigheden kunnen geleiders meer stroom vervoeren zonder hun maximale bedrijfstemperatuur te overschrijden. TenneT wil deze inzichten de komende jaren op veel meer onderdelen van het elektriciteitsnet toepassen.
