De vergrijzingsgolf en het tekort aan personeel stellen de zorgsector voor een groot dilemma. Technologie kan verlichting brengen, maar alleen als de innovatie aansluit op de belevingswereld en de werkwijze van de doelgroep. Hoe kom je op het punt dat de praktijk van zorgverleners de technologische innovatie ook als een zinvolle oplossing omarmt? En is de financiering daarop afgestemd?
Innovatie is cruciaal als de zorgsector de werkdruk wil verminderen. Slimme software kan bijvoorbeeld administratieve lasten verlichten en de ondersteuning van robots kan helpen bij fysieke en cognitieve taken. Eenvoudig nieuwe hard- en software binnenrollen, is echter niet effectief gebleken. Vanuit de technologie worden vaak oplossingen bedacht die onvoldoende aansluiten bij de praktijk. Van de andere kant zoeken zorgverleners naar digitale oplossingen die hun huidige werkwijze exact nabootsen, zonder fundamentele veranderingen door te voeren. “Ze vragen om een paard, maar dan met een motor erop”, schertst Robert Thijssen, programmaleider van het Amsterdamse zorginnovatielab van SIGRA, een vereniging van ongeveer 150 ziekenhuis- en zorgorganisaties in Noord-Holland.
Ze vragen om een paard, maar dan met een motor erop”
De oplossing ligt in het zoeken van samenwerking, waarbij al in een vroeg stadium alle belanghebbenden hun inbreng kunnen geven. De technologie is meestal het probleem niet, stelt Thijssen. “We moeten af van het digitaliseren van niet-dynamische inefficiënte zorgprocessen.” Thijssen richt zich met het SIGRA Innovatielab op complexe samenwerkingsvraagstukken die de markt niet adequaat oppakt. Die vraagstukken vereisen een duidelijke visie, stelt hij, en projecten waarin alle betrokkenen die visie samen uitwerken, ook wel een ‘quadruple helix framework’ genoemd.
“Er leeft nog wel eens het idee dat alles in het EPD [elektronisch patiëntendossier, red.] te vinden is. Maar je hebt juiste zachte data nodig zoals ervaringen, gevoelens en narratieven. Ook de sociale en culturele contexten zijn belangrijk. Die haal je op in thuissituaties waar de zorgprofessional niet voortdurend kan zijn. Met technologie kun je mensen echt leren kennen en ondersteunen, zodat ze meer de regie kunnen voeren over hun eigen zorg.”
