Veel van onze energie en telecommunicatie gaat via de zee. Via kabels en leidingen op de zeebodem vervoeren we data, elektriciteit en gas. Die infrastructuur blijkt nu kwetsbaar te zijn voor sabotage en spionage door vijandige machten. Een probleem dat bedrijven en overheden deels proberen op te lossen met nieuwe technologie.
Op eerste kerstdag 2024 brak een elektriciteitskabel in de Baltische Zee, tussen Estland en Finland. Een schip dat in de buurt voer, de aan Rusland gelinkte Eagle S, werd al snel van het incident verdacht. Het zou opzettelijk de kabel gesaboteerd hebben, een laatste actie in een reeks mogelijke pogingen van Rusland en China om infrastructuur op zee te verstoren.
Die infrastructuur is divers en vaak ook cruciaal voor de landen die het gebruiken. Zo zijn er energiekabels tussen landen. Die werden de laatste decennia populairder omdat hernieuwbare energie variabel is. Windparken brengen hun energie aan wal via onderzeese kabels. Daarnaast steunt het internet op onderzeese glasvezel. Die kabels sturen onze data tussen landen en continenten. Ten slotte liggen er ook gasleidingen op de zeebodem.
Die kabels en leidingen raken regelmatig verstoord, vaak door ongelukken. Soms heeft dat dramatische gevolgen. Begin 2024 werden nog vier internetkabels voor de kust van West-Afrika beschadigd, wat tot internetstoringen leidde in acht Afrikaanse landen. In Europa zal het niet noodzakelijk zo’n vaart lopen. “Heel wat Afrikaanse landen zijn enkel verbonden met één zo’n kabel”, vertelt Jasper Verschuur, assistent professor aan de TU Delft gespecialiseerd in infrastructuur. “In Europa is dat netwerk veel dichter. Er liggen veel verschillende kabels. Als er één wegvalt, dan kunnen anderen dat opvangen.”
Zo gingen er in november van 2024 twee internetkabels in de Baltische Zee kapot, mogelijk omdat een Chinees schip zijn anker erover sleepte. Dat leidde er niet toe dat het internet in de omliggende landen wegviel. Het vertraagde de verbinding simpelweg. Toch komen deze onderzeese netwerken steeds meer onder druk te staan. Dat die cruciale verbindingen kwetsbaar blijken voor sabotage of spionage is zorgwekkend.
