Schuifdaken die openen als een camera, stadions die deels onder de grond liggen en arena’s gebouwd op aardbevingsgevoelige bodem: het WK 2026 draait niet alleen om voetbal, maar ook om indrukwekkende techniek.
Volgende maand gaat het WK 2026 van start in zestien stadions verspreid over de Verenigde Staten, Mexico en Canada: elf in de VS, drie in Mexico en twee in Canada. De openingswedstrijd tussen Zuid-Afrika en Mexico vindt op 11 juni plaats in Mexico City’s Estadio Azteca en de finale tussen Nederland en Argentinië (?!!) op 19 juli in MetLife Stadium in New Jersey. Achter de arena’s schuilt opvallende techniek, van aardbevingsbestendige funderingen en uitschuifbare daken tot hybride grasvelden en slimme ventilatiesystemen. Hieronder de meest opvallende technische karakteristieken van een aantal WK-stadions.
Estadio Azteca in Mexico City, Mexico
- Geopend: 1966
- Aantal toeschouwers: 90.000
- Bouwkosten: $ 10 miljoen (≈ € 9 miljoen)
Het enige veld ter wereld waarop twee WK-finales zijn gespeeld (in 1970 en in 1986) en ook het stadion waar de wave werd geïntroduceerd in het voetbal. Het was een van de eerste grote bouwprojecten in de wereld die vrijwel geheel uitgevoerd werd met gewapend beton: 100.000 ton beton en 8.000 ton staalwapening. De architectuur werd in de jaren zestig gedomineerd door het brutalisme en dat betekende dat het betonnen skelet niet werd bedekt met andere materialen. Het stadion staat op een zachte kleibodem in een gebied dat gekenmerkt wordt door aardbevingen. Om te voorkomen dat het stadion verzakt of gaat schudden is Azteca met 3.200 betonnen heipalen van 20 tot 25 meter lengte op de diepere rotsbodem geplaatst. De rigide betonnen elementen zijn met elkaar verbonden met flexibele verbindingen om zo de vibraties van aardbevingen op te vangen. Het stadion gebruikt tijdens het WK een hybride grasmat, echt gras op een ondergrond van kunstvezel. Het veld heeft ook een nieuw systeem voor luchtinjectie en een afzuigtechnologie voor het verwijderen van regenwater.
SoFi Stadium in Inglewood, Californië
- Geopend: 2020
- Aantal zitplaatsen: 70.240
- Bouwkosten: $ 5,5 miljard (≈ € 4,8 miljard)
Het veld van de LA Chargers en de LA Rams is het duurste sportstadion ooit gebouwd. Opvallend is dat de arena geen echt dak heeft maar overdekt wordt door een vrijstaande, golvende overkapping van 302 ETFE-panelen. ETFE (ethyleentetrafluorethyleen) of Tefzel is een self-cleaning, high-performance polymeer. Het weegt ongeveer 1 procent van wat glas weegt maar is extreem sterk (treksterkte 42 megapascal). Dit materiaal laat onder normale omstandigheden 95 procent daglicht door. Bij het SoFi Stadium wordt echter een aanzienlijk deel van het directe zonlicht, UV-licht en warmte weerkaatst door een stippelpatroon van Frit-ink dat aan de buitenkant op de ETFE-panelen is aangebracht. Frit-ink is gemaakt van zilverpigmenten die functioneren als spiegels. Frisse lucht stroomt het stadion binnen door grote openingen tussen de overkapping en de kuip met de tribunes en warme lucht ontsnapt door een opening in de top van de overkapping. Omdat het stadion in een aanvliegroute van het vliegveld van Los Angeles ligt, mocht het stadion niet te hoog worden. Het veld bevindt zich daarom 30 meter onder het maaiveld.
Mercedes-Benz Stadium in Atlanta, Georgia
- Geopend: 2017
- Aantal zitplaatsen: 75.000
- Bouwkosten: $ 1,6 miljard (≈ € 1,4 miljard)
Het stadion van de Atlanta Falcons (American football) en het voetbalteam Atlanta United waar Frank de Boer in 2019 de trainer was. De aanblik wordt gekenmerkt door een uitschuifbaar dak dat bestaat uit acht, driehoekige ETFE-panelen (zie ook het SoFi Stadium). Wanneer het dak gesloten is overlappen de panelen elkaar zoals de lamellen in het diafragma van een camera. Alle panelen kunnen simultaan binnen 12 minuten openen of dichtschuiven over twee rails. Als het dak open is ontstaat boven het veld een circulaire opening die volgens de architect Bill Johnson geïnspireerd is door het Pantheon in Rome. Boven het veld hangt een circulair vierzijdig videoscherm van 18 x 335 meter. Het stadion heeft aparte configuraties voor American Football en voetbal (soccer in de VS). De tribunes direct langs het veld kunnen achteruitrollen zodat het veld breed genoeg is om te voldoen aan de eisen van de FIFA. Tijdens het WK zal het kunstgras worden afgedekt met echte graszoden. Dit is het enige stadion met het WK met een LEED Platinum-certificering. Dit is onder meer te danken aan het gebruik van 4.000 zonnepanelen en een ondergrondse watertank die een half miljoen liter regenwater kan opslaan.
