De coronapandemie confronteerde het westen met tekorten aan microchips en de afhankelijkheid van Aziatische chipmakers. Daarom hebben de VS en de EU grote plannen om de productie van chips terug te halen. Amerika boekt daarin enig succes, maar Europa dreigt opnieuw een verliezer te zijn in een chips oorlog waarin de grootste investeringen opnieuw plaatsvinden in Azië.
Afhankelijkheid
‘De coronapandemie maakte duidelijk hoezeer Amerika en Europa voor hun microchips afhankelijk zijn van de fabs in Taiwan, Korea en Japan,’ zegt historicus Chris Miller, auteur van het boek Chip Wars. Het gaat dan niet alleen om de meer eenvoudige chips voor auto’s en broodroosters, maar vooral om de meest geavanceerde microchips die onontbeerlijk zijn voor talloze wetenschappelijke, economische en militaire toepassingen. Die chips worden weliswaar vaak ontworpen in Amerika of Europa, de productie ervan vindt plaats in de Aziatische foundries. Taiwan Semiconductor Manufacturing Company, kortweg TSMC, steekt daarbij met kop en schouders uit boven de concurrentie. Dit Taiwanese bedrijf produceert volgens Miller bijna 90 procent van de meest geavanceerde chips in de wereld en bijna 99 procent van alle AI-accelerators.
Geen wonder dat Amerika en de EU nu hemel en aarde bewegen om een deel van de productie van de meest geavanceerde chips terug te halen uit Azië. President Biden ondertekende in 2022 de Chips and Science Act waarin 52 miljard euro wordt uitgetrokken aan subsidies voor nieuwe chipfabrieken en onderzoek naar halfgeleiders in de VS. Het Taiwanese TSMC investeert met subsidies van deze wet inmiddels €62 miljard in Fab 21, een immens complex van drie foundries in de staat Arizona. De eerste wordt officieel in December 2024 geopend maar produceert inmiddels al chips voor Apple.
Bij de opening van Fab 21 zullen naast de ceo’s van Apple en Nvidia, TSMC’s grootste klanten, ook president Biden en president-elect Trump aanwezig zijn. De aanwezigheid van de laatste is op zijn zachts gezegd controversieel. Trump heeft namelijk herhaaldelijk gezegd de Chips and Science Act te willen ontmantelen. De aanstormende president houdt er niet van bedrijven naar de VS te lokken met vette subsidies. Nee, hij wil buitenlandse bedrijven dwingen zich in de VS te vestigen middels het heffen van importtarieven.
Trump beweert ook dat Taiwan en TSMC de technologie voor het maken van halfgeleiders van de VS hebben gestolen. Dat is niet waar. De Amerikaanse en Europese producenten ontdekten reeds in de jaren tachtig van de vorige eeuw zelf dat hun chips goedkoper en efficiënter gemaakt konden worden in Azië. Saillant detail: TSMC, het bedrijf dat nu de halfgeleider sector domineert, werd ooit gesticht met geld van Taiwanese investeerders en met kapitaal en technische kennis van Philips Electronics.
