Verreweg de meeste leidingen voor warmtenetten bestaan uit staal. Kan dat niet goedkoper, eenvoudiger en lichter met een composiet als GRE (glasfiber re-enforced expoxy)? Met die vraag is een consortium onder leiding van TNO het 3-jarige programma COM2HEAT gestart. ‘GRE wordt al jarenlang toegepast in de procesindustrie wegens corrosiebestendige eigenschappen die interessant zijn voor warmtenetten. Nu komt het erop aan om ook verbindingen te leggen voor de warmteketen’, zegt Gert-Jan Heerens van TNO.
Heerens heeft een lange staat van dienst als projectontwikkelaar voor nieuwe, innovatieve businessmodellen, eerst in de industrie, vanaf begin deze eeuw bij TNO als senior voor het COM2GEO onderzoeksprogramma (de voorganger van COM2HEAT). Hoewel Hadi Dashtaki Hesari sinds enige tijd projectleider van het COM2HEAT programma is (zie korte biografie), voert Heerens via Teams het woord en plaatst de laatste ontwikkelingen in perspectief.
Duizenden kilometers
‘Op dit moment zijn ongeveer 491.000 huishoudens op een van de 20 grote warmtenetten aangesloten’, zegt hij. ‘Daarvoor zijn duizenden kilometers aan leidingen de grond ingegaan. Als het aan de overheid ligt, moeten er in 2050 maar liefst vijf tot zes miljoen huishoudens worden aangesloten. Dat betekent tevens een vertienvoudiging aan ondergronds leidingwerk en toebehoren, tot indicatief vijftigduizend kilometer. Nu bestaat het netwerk van leidingen, warmtewisselaars en verbindingen hoofdzakelijk uit staal. Ga je dat door composietmaterialen vervangen, dan boek je op vele, uiteenlopende terreinen winst.’
Staal vs composiet
Hoewel staal decennialang meegaat, is de productie daarvan behoorlijk energie- en kapitaalintensief. Bij de productie van één ton staal komt circa 1,9 ton CO2 vrij. Door de lange looptijden qua investeringen verandert de sector maar langzaam (hoewel pioniers als het Finse Ruukki sinds kort al pilots met emissieloos gerecycled staal uitvoeren). ‘Staal is gevoelig voor corrosie’, zegt hij. ‘Om dat te voorkomen, moet je voor geothermische bronnen neerslag- en roestwerende chemische middelen gebruiken. Staal vergt bovendien behoorlijk veel onderhoud en inspectie. Die nadelen hebben composieten niet.’
