De anammox-bacterie die afvalwater zuivert van giftige stoffen was in de jaren 90 een grote ontdekking, maar kent ook nadelen. Een nieuw ontdekte bacterie brengt hier naar verwachting verandering in, blijkt uit recent onderzoek van de Radboud Universiteit. De comammox-bacterie helpt de anammox-bacterie in het nóg efficiënter omzetten van stikstofverbindingen.
Waterzuiveringsinstallaties halen onder andere stikstof uit afvalwater, voordat het water terug de natuur ingaat. Bacteriën zijn onmisbaar in het efficiënt reinigen van dit afvalwater en worden daarom al jarenlang ingezet in de afvalwaterzuiveringsinstallaties van waterschappen. Schadelijke stikstofverbindingen, zoals ammonium, nitraat en nitriet, kunnen deze micro-organismen omzetten in het onschadelijke stikstofgas. Sommige bacteriën doen dat in zuurstofloze condities en zijn daarom ideaal om in te zetten in de afvalwaterzuivering. Zoals de twintig jaar geleden ontdekte anammox-bacterie, een bacterie die zonder zuurstof stikstofverbindingen direct naar stikstofgas kan omzetten. Op papier ideaal, maar de bacterie is veeleisend. De werkingstemperatuur komt heel nauw en stikstofverbindingen moeten in de goede verhouding aanwezig zijn, voordat de anammox-bacterie optimaal functioneert.
Toch is het mogelijk om voor een deel tegemoet te komen aan de hoge eisen van de anammox-bacterie, ontdekte Pieter Blom, die op 4 april op dit onderwerp promoveerde bij het onderzoeksinstituut RIBES, het Radboud Institute for Biological and Environmental Sciences, van de Radboud Universiteit. “In combinatie met een andere bacterie kan het zuiveringsproces nog efficiënter verlopen. Het gaat om de in 2015 ontdekte comammox-bacterie, die ammonium omzet in nitriet en daarna naar nitraat. Deze bacterie voert dus een ´COMplete AMMonium OXidatie´ (vandaar comammox) uit. In ons onderzoek toonden we aan dat het zuiveringsproces nog efficiënter verloopt als je beide bacteriën combineert”.
Bacterie-competitie
Door het sorteren en opkweken kwamen Blom en collega-onderzoekers erachter hoe de comammox -bacteriën de competitie aangaan met de bacteriën die ammonium alleen maar deels opeten. Die zijn dus niet in staat om het ammonium volledig af te breken. Terwijl comammox ammonium compleet kan oxideren. Met de kennis verkregen uit deze studies zijn ze gaan kijken of de nieuwe bacteriën ook zijn in te zetten om ammonium nog efficiënter en zonder zuurstof uit rioolwater te kunnen halen. Dat bleek dus het geval. “Wat we in ieder geval zagen, is dat de comammox-bacteriën ook goed onder zuurstofarme omstandigheden groeien en hun werk kunnen doen. De combinatie met anammox-bacteriën zou dus in de praktijk kunnen lukken.”
Beide bacteriën gedijen goed onder zuurstofarme omstandigheden, dus de combinatie zou kunnen werken.”
Heb je geen abonnement? Abonneer
